فلسفهء ميرداماد « 1 »
توشى هيكو ايزوتسو محمّد باقر داماد ، مشهور به ميرداماد ( م 1041 / 1631 ) يكى از برجستهترين چهرههاى تاريخ فلسفهء اسلامى در دورهء صفوى ( قرون 10 - 12 16 - 18 ) است .
لقب افتخارآميزى كه بدان شهره شد ، يعنى معلم ثالث - معلم أول أرسطو ومعلم ثاني فارابى است - بر شهرت عظيم بىمعارضى دلالت دارد كه وى در حوزهء فلسفي شيعي إيران از آن برخوردار گرديده است . اين لقب بيش از هر چيز ديگر حكايت از آن دارد كه وى در مقام يك فيلسوف اسلامى در روزگار خود واز آن پس از چه قدر ومنزلت بلندى بهرهمند بوده است . هر چند ، با گذشت زمان ، درخشش نبوغ خيره كنندهء گرامىترين شاگرد خود أو ، يعنى ملا صدرا ( 1050 / 1640 ) اعتبار وشهرت وى را كلا در محاق افكند ، ولى مشعل بينش فلسفي أو تا امروز نيز در إيران همچنان بر هزاران ذهن متفكر پرتو افكن است . البتة ، به دلايل گوناگون ، درخشش اين نور در گذشته از محدودهء نسبة بستهء عالم تشيّع اماميهء ميهن ميرداماد ، چندان فراتر نرفته است .
در واقع در همين سالهاى أخير است كه كم كم مىبينيم شرقشناسان در غرب سخن از « تجديد حيات فرهنگ اسلامى در عصر صفوى » مىگويند ودر حوزهء خاصّ فلسفه ،
هامش
( 1 ) متن انگليسى اين گفتار كه در پايان كتاب ملاحظه مىشود اثر پروفسور ايزوتسو أستاذ دانشگاه كيو ژاپن است كه در طي سالهاى 1347 تا 1350 در إيران أقامت گزيد ودر نشر آثار علمي دانشمندان إيراني با دكتر مهدى محقق همكارى كرد . شرح أحوال أو در مقدمهء كتاب بنياد حكمت سبزوارى از انتشارات موسسهء مطالعات اسلامى دانشگاه مكگيل شعبهء تهران ( تهران 1359 ) آمده است .
( 1 ) متن انگليسى اين گفتار كه در پايان كتاب ملاحظه مىشود اثر پروفسور ايزوتسو أستاذ دانشگاه كيو ژاپن است كه در طي سالهاى 1347 تا 1350 در إيران أقامت گزيد ودر نشر آثار علمي دانشمندان إيراني با دكتر مهدى محقق همكارى كرد . شرح أحوال أو در مقدمهء كتاب بنياد حكمت سبزوارى از انتشارات موسسهء مطالعات اسلامى دانشگاه مكگيل شعبهء تهران ( تهران 1359 ) آمده است .