تخطي إلى المحتوى الرئيسي

القبسات — صفحة مقدمه 89

مساهمون:

صمقدمه ٨٩
آيت از كلام اللّه مجيد بود :
« يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِي إِلى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً »
. وى را مصنّفات بسيار است كه هنوز متأسّفانه همه آنها بچاپ نرسيده . اين آثار بدست شاگردان بلا فصل أو يا بعدها تفسير شده است . بايد يادآور شويم كه وى نيز مانند عموم اقران خود نه فقط بزبان عربى يعنى زبان مذهبي چيزى مىنگاشت بلكه بزبان فارسي نيز تصانيفى داشت . وى اگر شعر نمىسرود هرگز عالم إيراني أصيل ومسلّم نبود . مىتوان گفت كه وى با عموم شعب وصنوف علوم اسلامى مأنوس وآشنا بوده است . خلاصهء كلام آنكه ، وى در نظر ما متفكّرى عالي مقام ، واجد قدرت عظيم كار ، پر شور وحرارت وفعاليّت وحتى دربارهء خود بسيار سخت‌گير بوده است . شاگردانى داشت كه بحدّ لازم نسبت بكار وآثار أو جان نثار بودند وبخاطر تفسير آثار أو عمر خود را صرف نمودند . وى در معاشرت ودوستى صاحبدل وپر عاطفت بود ومحبّت برادرانه أو در سراسر زندگانيش با شيخ بهاء الدين عاملي ( - شيخ بهائى ) كه وى نيز از ركن‌هاى ركين معارف شيعه است . گواه صادقي بر آن مدّعا مىباشد . همين دو خصلت براي نشان دادن محاسن ومناقب أو كافى است . صاحبان تراجم أحوال باتّفاق نظر خصائص ممتازه اين متأله پر شور وصاحب فعاليت شديد معنوي را كه انديشه‌هاى عرفانى آن را يارى داده وبسر حدّ جذبه وخلسه رسانيده بود . با كمال وضوح معرفى كرده‌اند وما نيز در پرتو متونى كه مطالعه كرديم باين حقايق مؤمن شده‌ايم . چنين بود سيماى دانشمندى كه بحق أو را « معلّم سوّم » نام نهاده‌اند . اگر از شاگردان ومريدان أو سخن بميان آوريم ودر آن مورد پافشارى كنيم از گفتار خود بدور خواهيم افتاد . مع ذلك در پرتو مجاهدات اينان مكتب أصفهان نضج وقوام گرفته است واز بركت مساعي آنان اين طراز ونمونهء معنوي وروحاني بتمام معنى جذّاب وصورت حقيقت بخود گرفته . گر چه تا بحال آن‌سان كه بايد وشايد مورد مطالعه قرار نگرفته ولى سنّت دوگانهء اشراق سهروردى واماميّه در آن بهم پيوسته ودر ورأى سيماى امام ، فرد اجلى ونمونهء اعلاى انسان كامل را مورد تفكّر وتأمّل قرار مىدهد .