خود تجلى كرده ، اما آنان او را نمىبينند ( و توجّه ندارند . ) »
24 . همان : از علّامه پرسيدند : « لبّ و خلاصهء سخن خداوند در قرآن چيست ؟ » فرمود :
« تَعالَوْا إِلى كَلِمَةٍ سَواءٍ بَيْنَنا وَ بَيْنَكُمْ ؛ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَ لا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئاً وَ لا يَتَّخِذَ بَعْضُنا بَعْضاً أَرْباباً مِنْ دُونِ اللَّهِ
« 1 » - بياييد به بلنداى اين سخن كه ميان ما و شما يكسان است ، رسيده و ملتزم شويم كه جز خداوند را نپرستيم و چيزى را شريك او نگيريم و برخى از ما برخى ديگر را - نه در راستاى خدا - پروردگار نشمرد » .
25 . حجة الاسلام حسين گنجى : مرحوم علّامه براى آيهء
« أَلْهاكُمُ التَّكاثُرُ ، حَتَّى زُرْتُمُ الْمَقابِرَ »
« 2 » تفسيرى لطيف فرمودند كه نياز به دانستن تاريخ و شأن نزول آيه در آن نبود .
البته ، اين وجه از تفسير را در الميزان نياوردهاند . مىفرمودند : « آيه مىفرمايد اين كثرتبينىها و اسباب مادى ديدنها و . . . ، شما را سرگرم كرده است و نمىبينيد و توجه نداريد كه خداوند ، همهكاره است و علت و سبب همه چيز ؛ تا جايى كه بميريد و از اصحاب قبر شويد . آنجا ديگر « وحدت » را خواهيد ديد و اهل « لا إله الا اللّه » خواهيد شد ؛ كه به اصحاب قبور گفته مىشود : « السّلام عليكم يا أهل لا إله إلّا اللّه ! » .
26 . برخى دربارهء سند قسمت پايانى ( يا الحاقى ) دعاى عرفه و صدور آن از حضرت سيد الشهداء عليه السّلام تشكيك كردهاند اما مرحوم علّامه طباطبائى مىفرمود : « دعاى عرفه را
هامش
- عوالى اللّئالى ، ج 4 ، ص 116 .
- المحجّة البيضاء ، ج 2 ، ص 247 .
- الصّافى ، ج 1 ، ص 47 .
- التّنبيهات العليّة على الوظائف القلبيّة ، ص 139 .
- بحار الأنوار ، ج 92 ، ص 107 .
- آداب الصّلاة ، ص 309 .
( 1 ) . سورهء « آل عمران » ، بخشى از آيهء 64 .
( 2 ) . سورهء « تكاثر » ، آيات 1 و 2 .