* تفسير الميزان به زبان عربى ايرانى !
يكى از نويسندگان مصرى در مجله « الرسالة » كه از سوى مجمع التقريب منتشر مىشد ، بحثى پيرامون تفسير الميزان دارد . در آنجا از اين تفسير ، بسيار تعريف كرده است ، ولى مىنويسد :
متأسفانه اين تفسير به زبان عربى ايرانى نوشته شده و لذا براى ما مصرىها قابل فهم نيست .
اشتباه او در اين است ، ما عربى ايرانى و مصرى نداريم . ولى چون بيان علّامه سنگين است ، پنداشته عربى ايران ، غير از عربى مصرى است . بنابراين كوتاهى از ماست كه ما اين عربى ايرانى را - به گفته آن نويسنده مصرى - به عربى بينالمللى برگردانيم و ارائه بدهيم و اعلام كنيم كه اين علّامه است و اين مطالب علّامه .
* سخن نو از علّامه دربارهء تفسير به رأى « 1 »
من مثالهاى زيادى مىتوانم بزنم ، زيرا روى تفسير الميزان بسيار زحمت كشيدهام . از باب نمونه مسألهاى در رابطه با تفسير به رأى مطرح است كه « تفسير به رأى » چيست ؟
اين مسأله از هزار سال پيش تاكنون ، مورد بحث علما بوده است . اكنون شاهد در اينجاست :
آيت اللّه العظمى خويى رحمة اللّه عليه ، استاد محترم ما ، در زمينه تفسير به رأى ، نظريهاى دارند و استاد بزرگوار ، علامه طباطبايى هم نظريهاى دارند . اين دو بزرگوار هردو شاگرد مرحوم محمد جواد بلاغى ، صاحب تفسير « آلاء الرحمان »
هامش
( 1 ) مضمون اين بحث در جلد اوّل كتاب « تفسير و مفسران » از صفحه 74 تا 83 نيز بهنوعى ديگر بيان شده است .