انديشمند بايد از آن ابزار درست استفاده نمايد و صحت و سقم نحوهء استفاده ربطى به صحيح و تام بودن ابزار آن ندارد چهبسا كه وسيله و ابزار سالم است و استعمالكننده ناآگاه .
اشكال دوم
قوانين منطق بعد از تدوين تدريجا كامل شد و هرگز حقائق خارجى مبتنى بر قوانين تدوينى نخواهند بود و اگر رسيدن به واقع موقوف بر منطق باشد كسى كه از او آگاه نيست يا او را استعمال نكرد نبايد به واقع برسد درحالى كه اينچنين نيست .
پاسخ
اولا متن اشكال به صورت يك قياس استثنائى است و ثانيا تدوين منطق به معنى جعل قواعد آن نيست بلكه قوانين فطرى آن را يك جا منظمكردن است پس عصاره آن در نهان بشر هست و هرانسانى به مقدار شكوفائى فطرتش از همان قوانين فطرى بهره مىگيرد و به واقع مىرسد .
اشكال سوم
اصول منطقى براى بستن در ائمهء اطهار عليهم الصلاة و السّلام بوده يا براى اعراض مردم از پيروى كتاب خدا و سنت معصومين ( ع ) ترويج شد پس لازم است كه مسلمين از آن پرهيز نمايند .
پاسخ
اولا متن اين اشكال به قياس اقترانى يا استثنائى تحليل مىشود كه اگر فاقد يكى از شرايط انتاج باشد هرگز نتيجه