كه محور تمام تحولها در اين آيات همان جهش نفسانى و تبدل درونى است يعنى اگر نفس انسان رو به صلاح گرائيد در سايهء لطف خداوندى توفيق رهيدن از نقص و رسيدن به كمال نصيب او مىشود .
بنابراين هرگز ابتداء خداوند سبحان كسى را گمراه نمىكند بر خلاف هدايت كه اساس كار خداوند رحمان بر آنست كه ناقصها را كامل كند و كامل را به مراحل نهائى كمال ميسور برساند لذا گذشته از هدايت تكوينى همگانى و گذشته از هدايت تشريعى همهء انسانها هدايت سومى مطرح است كه مخصوص پويندگان راه خدا و راهيان طريق اهتداى او است يعنى اگر كسى بعد از تبين حق و ظهور باطل راه پيامبران الهى را برگزيد و آن راه را پيمود در تداوم آن و در تكميل اين اهتداء فيض خاص تكوينى الهى دستگيرش مىشود و راه را براى او روشنتر مىكند و امكانات طى آن را فراهمتر مىسازد و هرگونه موانع تكامل را بر طرف مىنمايد .
« . . . فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرى »
135
« وَ يَزِيدُ اللَّهُ الَّذِينَ اهْتَدَوْا هُدىً »
136
« وَ الَّذِينَ اهْتَدَوْا زادَهُمْ هُدىً وَ آتاهُمْ تَقْواهُمْ »
137
« يَهْدِي بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوانَهُ سُبُلَ السَّلامِ »
138
« وَ يَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ أَنابَ »
139 كسى كه چند نوبت به سوى خدا بازگشت و اين تناوب در رجوع به سمت خدا براى او ملكه شد و يك حالت خاصى به نام انابه پيدا نمود و جزء منيبين شد « 1 » آنگاه از فيض تكوينى ويژهاى برخوردار خواهد شد كه ديگران به آن نائل نمىشوند .
« اللَّهُ يَجْتَبِي إِلَيْهِ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ يُنِيبُ »
140 گرچه در قرآن كريم هدايت و ضلالت الهى طبق مشيت خداوند تبيين شد و توزيع آن به ارادهء خداوندى تعلق گرفت ولى چون قرآن نور است و هيچگونه ابهامى در مطالب آن نيست اين سخن را نيز چنين
هامش
( 1 ) يا در اثر قطع همهء علاقهها و انقطاع صرف به سوى خدا جزء منبيين شد .