نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ »
68 يعنى اين هدايت تكوينى جهان از آن خداست نه از آن غير او و حتما از او صادر خواهد شد و غير از آن از او صادر نمىشود . چون كتب على نفسه الرحمة ، و اين ضرورتى است از او نه بر او . به تعبير بلند بزرگ حكيم متأله ابو على سينا قده ، « يجب عنه » است نه « يجب عليه » .
همچنين هدايت تشريعى انسان نيز از آن خدا است نه از آن غير او و حتما از خداوند صادر خواهد شد و جز آن از حضرت بارى صادر نمىشود ، چون ربوبيت تمام ممكنات مخصوص خداوند است و از حضرت او است . انسان نيز از اين اصل كلى و دائمى خارج نخواهد بود و پرورش انسان كه يك موجود متفكر و مختار است بدون تشريع قانون و تنظيم برنامهء عملى ممكن نمىباشد . بنابراين هدايت تشريعى بشر يك امر ضرورى است
« وَ عَلَى اللَّهِ قَصْدُ السَّبِيلِ وَ مِنْها جائِرٌ وَ لَوْ شاءَ لَهَداكُمْ أَجْمَعِينَ »
69 . بر خداست كه راه ميانه و مستقيم را بيان كند و برخى از آن راه منحرف شده و قصد و اعتدال را رعايت نمىكنند يا بعضى از آن راهها انحرافى مىباشد و اگر ارادهء حتمى خداوند تعلق بگيرد همهء شما را به مقصد مىرساند تا احدى گمراه نشود . لكن كمال انسان كه متفكر و مختار است با جبر و الجاء تأمين نمىشود بلكه بايد به حسن اختيار خود راه كمال را برگزيند .
11 - هدايت انسان در چهرهء رسالت پيامبران عليهم السّلام
هرگونه قانونى كه الهى نباشد ، جاهليت است ؛ خواه جاهليت كهن ، خواه جاهليت نو و خواه از فرد باشد يا گروه ؛ خواه به اتفاق آراء باشد خواه به اكثريت آن . چون تشريع قانون حق از آن خدا است و بس .