فصل دهم : كيف
تعريف و اقسام كيف
الفصل العاشر : فى الكيف . . . و الشجاعة ، و اليأس ، و الرّجاء .
فصل دهم : درمورد ( تعريف و اقسام ) كيف است . كيف ، عرضى است كه ذاتا نه قسمت و نه نسبت مىپذيرد ، ( پس كيف هم تجزيه نمىشود و هم در معناى آن « نسبت به چيزى » وجود ندارد ؛ يعنى مثل مقولات نسبى هفتگانه نيست كه در فصل بعدى بحث خواهد شد ) .
و در اولين قسمت ، آن ( كيف ) را به چهار قسمت تقسيم كردهاند : يكى از آن اقسام ، كيفيات نفسانى مثل علم و اراده و ترس و شجاعت و نااميدى و اميدوارى است ( كه اگر آن صفات در نفس رسوخ داشته باشند ، ملكه ناميده مىشوند و الا از حالات نفسانى مىباشند ) .
كيفيات مختص به كميات
و ثانيها : الكيفيّات المختصّة . . . مما يختصّ بالكمّ المنفصل .
و دومين قسم از آنها ، كيفيات مخصوص به كميات هستند ، مانند استقامت و مستقيم بودن و انحنا و منحنى بودن و شكل كه آنها از امورى هستند كه اختصاص به كم متصل دارند ( كه استقامت و انحنا و شكسته بودن مربوط به كم متصل در يك جهت ، نظير خط مستقيم و شكل و زاويه مربوط به كم متصل در دو جهت ، مانند مثلث و لوزى و در سه جهت ، نظير كره و مخروط هستند ) و مانند زوجيت و فرديت در عدد كه از كيفياتى مىباشند ، كه مخصوص به كم منفصل و عدد هستند .
كيفيات استعدادى
و ثالثها : الكيفيات الاستعداديّة ؛ . . . الطبيعىّ ، الذى فيه امكانه .
سومين قسم از آنها ، كيفيات استعدادىاند ( كه اختصاص به اجسام دارند ، زيرا