مقصود ملاصدرا از اختلاف نوعى وجود رابط و محمولى
ملاصدرا علىرغم علامه طباطبائى ، اختلاف ميان وجود رابط و وجود محمولى را نوعى و اشتراك وجود را در ميان آندو ، لفظى مىداند ؛ ضمن اينكه اتفاق نوعى در طبيعت وجود را منافى با آن ؛ يعنى تخالف نوعى در معانى ذاتى و مفاهيم انتزاعى و ماهيات طبيعت وجود ( وجود رابط و وجود محمولى در قضايا ) ، نمىداند . « 1 »
در توجيه آن نظر ، ملا هادى سبزوارى مىفرمايد : شايد مراد ملاصدرا اين باشد كه وقتى ميان وجود رابط و وجود مستقل نهايت تباعد و اختلاف وجود داشته باشد ، نزديك است مشترك لفظى بشود ؛ چنانكه نظير آن در اتصاف ماهيت به وجود گذشت و الا خلاف تحقيقى است كه او درمورد مفهوم وحدت وجود داشته است و در اينجا هم به آن وحدت ، به وسيله قول و بيانش در معانى ذاتى طبيعت وجود كه در اختلاف نوعى وجود رابط و محمولى تجلى يافته است ، اشاره كرده است و او در اين سفر تحقيق كرده است كه انتزاعيات و اضافات و نسب و معقولات ثانيه و اعدام ملكات بهرهاى از وجود دارند . « 2 » ( لذا وى به اشتراك معنوى موردنظر نزديك مىشود ) .
ملاصدرا ، در جاى ديگر مىفرمايد : اطلاق وجود بر رابط در قضايا ، به حسب معناى همان مطلق وجود يا وجود محمولى يا رابطى ، كه ثابت براى غيرش باشد ، نيست و در اطلاق لفظ وجود ، زياد غلط واقع مىشود ، زيرا گاهى وجود بهمعناى رابط است كه جز حكم ادوات غيرملحوظ و غيرمستقل بالذات نيست و گاهى به معناى وجود محمولى است كه بهمعناى تحقق است ، خواه وجود لنفسه باشد يا لغيره
هامش
( 1 ) . همان ، ص 79 .
( 2 ) . همان ، ص 80 ، پاورقى سبزوارى .