مجرد است ، كاملتر از عالم ناسوت و جسم و جسمانى است و اين ، همان است كه قبلا بيان شد كه ذهن با مقايسه با خارج يك حكم دارد و با قطعنظر از آن حكم ديگرى دارد .
3 . تشكيك وجود در عالم ذهن و خارج حاكم است ؛ عالم خارج ، عالم ملك و ناسوت و عالم ذهن از سنخ عالم ملكوت است .
4 . فعل و انفعالات مادى خارج و بدن و اعصاب و نخاع و دماغ و مغز و . . . ، نفس و ذهن را آماده مىسازد ، تا ماهيتى همانند خارج در صقع خود بيافريند و آن ماهيت ، بلكه هويت همان وجود ذهنى و مجرد است ، ولى چون حد دارد ، از آن به ماهيت تعبير مىكنيم و حد و اندازهء وجود ، خارج از حقيقت وجود است ؛ لذا اين منافات با اعتباريت وجود ندارد .
حكمت برين ( ترجمه وشرح تطبيقى بداية الحكمه ) ( فارسى ) — صفحة 156
مساهمون: رحمت الله شريفي نجف آبادى
ص١٥٦