اقسام كلى
كلى را بر سه قسم تقسيم كردهاند :
الف : كلى طبيعى . ب : كلى منطقى . ج : كلى عقلى .
مقصود از كلى طبيعى ، ماهيت و طبيعت است كه در ذهن ، كليت عارض آن مىشود و در خارج متصف به كليت نيست ، زيرا آنچه وجود خارجى دارد ، جزئى و متشخص است . به عبارت ديگر ، كلى طبيعى ، كلى بالقوه است نه بالفعل .
كلى منطقى همان وصف كليت است كه عارض ماهيت مىگردد و در اصطلاح منطق ، كلى در اين معنا به كار مىرود . ( قابليت انطباق مفهوم بر بيش از يك مصداق )
كلى عقلى عبارت است از مجموع موصوف و صفت ( ماهيت و كليت مانند انسان كلى ) ، اين معنا جز در عقل و ذهن موجود نيست ، البته كلى منطقى هم تنها در ذهن موجود است و از معقولات ثانيه منطقى است « 1 » .
د - نحوهء وجود كلى طبيعى در خارج
همانگونه كه از مطالب ياد شده روشن گرديد ، از اقسام سهگانه كلى ، كلى منطقى ، و عقلى در خارج موجود نمىباشند ، ولى در وجود قسم سوم يعنى كلى طبيعى در خارج اختلافنظر است .
گروهى از متكلمان منكر وجود كلى طبيعى در خارج مىباشند و مىگويند : معناى وجود كلى طبيعى در خارج ، وجود افراد آن است و در حقيقت وجود مصداق و فرد را مجازا به طبيعت و ماهيت نسبت مىدهيم « 2 » ، لكن مشهور
هامش
( 1 ) همان مدرك .
( 2 ) از اين گروه است محقق تفتازانى ، چنان كه مىگويد :