تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ايضاح الحكمه ترجمه و شرح بداية الحكمه ( فارسى ) — صفحة 196

مساهمون:

ص١٩٦
« انفعالات » ؛ و إن كانت راسخة ، كصفرة الذهب و حلاوة العسل ، سميّت « انفعاليّات » . و لعلماء الطبيعة اليوم تشكيك في : كون الكيفيّات المحسوسة موجودة في الخارج ، على ما هي عليه في الحسّ ، مشروح في كتبهم .

ترجمه و توضيح :

فصل دهم : مقوله كيف و اقسام آن

كيف عرضى است كه به لحاظ ذات خود قبول قسمت و نسبت نمىكند ، و در اولين قسمت ، آن را به اقسام چهارگانه تقسيم كرده‌اند : يكى از آن اقسام ، « كيفيات نفسانيه » است ، مانند علم و اراده و ترس و شجاعت و نااميدى و اميدوارى ( و نظاير آن . و اصطلاحا آنها را به دو دسته تقسيم كرده‌اند : حالات و ملكات . صفات نفسانى را در اولين مراحل پيدايش آنها كه به زودى زايل مىگردند « حالات » گويند و پس از رسوخ آنها در نفس « ملكه » مىنامند ) . دومين قسم كيف ، « كيفيات مختص به كميّات » است ، مانند استقامت و انحناء و شكل از كيفيات مختص به كم متصل ( استقامت و انحناء مثال براى كم متصل يك بعدى « خط » و شكل براى كم متصل دوبعدى « سطح » و سه‌بعدى « حجم » ) و مانند زوجيت و فرديت ، درمورد اعداد از كيفيات مختص به كم منفصل . سومين قسم از اقسام كيف ، « كيفيات استعدادى » هستند ( كه اختصاص به اجسام دارند ؛ زيرا جسم را آماده مىكنند براى مقاومت و منفعل نشدن يا پذيرش و انفعال ) و به قوّه و لاقوّه هم ناميده مىشوند ، مانند استعداد شديد براى انفعال ( و قبول ) مانند نرمى ( جسم ، كه جسم را پذيراى اشكال مختلف و يا عوامل خارجى مىسازد و اين را « لاقوه » يا وهن طبيعى گويند ) . و مانند استعداد شديد براى عدم