تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ايضاح الحكمه ترجمه و شرح بداية الحكمه ( فارسى ) — صفحة 184

مساهمون:

ص١٨٤
و اولين قسم كم يعنى كم متصل به قارّ و غير قار تقسيم مىشود و كم متصل قارّ آن است كه اجزاء فرضى آن مجتمع در وجود مىباشند مانند خط . و كم متصل غير قار بر خلاف آن است و آن زمان مىباشد ؛ زيرا هرجزء مفروض آن موجود نمىگردد مگر آنكه جزء سابق بر آن منصرم و منقضى گرديده و جزء لاحق بر آن هنوز موجود نگرديده است . و كم متصل قار بر سه قسم است : 1 - جسم تعليمى و آن كميت و مقدار سارى در جهات سه‌گانه جسم طبيعى و منقسم در آن جهات سه‌گانه ( طول ، عرض ، عمق ) است . 2 - سطح و آن نهايت ( انتهاى ) جسم تعليمى ( و ) منقسم در دو جهت ( طول ، عرض ) مىباشد . 3 - خط و آن نهايت ( انتهاى ) سطح است و منقسم در يك جهت ( طول ) مىباشد . و قائلان به خلاء - به‌معناى فضاى خالى از هرموجود شاغل كه آن فضا را پر كند - در وجود كم متصل قار شك نموده‌اند ، لكن شأن ( و سخن ) در اثبات خلاء به اين معنى است .

تتمهء بحث : خواص كم

كم داراى خواصى است : اوّل اينكه ميان هيچ‌يك از انواع آن تضاد واقع نمىشود ، به جهت مشترك نبودن آن انواع در موضوع ، و حال آنكه مشترك بودن در موضوع از شرائط تضاد است . دوم قبول قسمت وهميّه است بالفعل ، چنان‌كه در آغاز فصل بيان گرديد . سوم وجود چيزى است كه به واسطهء اسقاط مكرّر آن از كم ، كم را فانى مىسازد ، پس كم منفصل همان عدد است و مبدأ آن واحد مىباشد و واحد عادّ ( فانى