جميع صفات كمال از خداى تعالى است . ولى قول صحيح در نزد علّامه طباطبائى بعنوان يك مفسّر شيعى ، همانا اثبات معانى صفات با اذعان فطرى است - كه بيان آن گذشت - و در عين حال توأم با نفى جنبه نياز و نقص در اين صفات مىباشد . « 35 »
رؤيت خداى تعالى
در بحث رؤيت ، علّامه با اهل سنّت - كه رؤيت خدا را جايز مىدانند - مخالف و با معتزله در اين كه خدا با چشم ديده نمىشود موافق است . « 36 » اين نظريّه همان ديدگاه شيعه اثنىعشرى مىباشد . « 37 »
معتزله در اين كه آيا خداوند را با قلب مىتوان ديد ، با يكديگر اختلاف نظر دارند . ابو هذيل و اكثر معتزله گفتهاند : ما خداوند را با قلبهايمان مىبينيم بدين معنى كه با قلبها نسبت به او علم پيدا مىكنيم ولى « هشام الفوطى » و « عبادة بن سليمان » اين مطلب را نپذيرفتهاند . « 38 »
علّامه طباطبائى رؤيت قلبى را اثبات كرده است امّا ديدن با چشم را ردّ كرده چرا كه خداوند از جسميّت و لوازم آن منزّه است . « 39 »
حضرت موسى ( ع ) رؤيت قلبى را از خداوند درخواست كرد و گفت :
« رَبِّ أَرِنِي أَنْظُرْ إِلَيْكَ »
. « 40 » علّامه رؤيت را به : « حصول علم بديهى نسبت به خداى سبحان » تفسير كرده است . اين مطلب همان كلام ابو القاسم بلخى « 41 »
هامش
( 35 ) - الميزان : 8 / 343 ، 349 - 351 .
( 36 ) - اشعرى ؛ ابو الحسن : مقالات الاسلاميين ، تحقيق : محمد محيى الدين عبد الحميد ، قاهره ، 1389 ه . ق ، چ 2 ، 1 / 238 .
( 37 ) - ابو جعفر طوسى : التبيان فى تفسير القرآن ، تحقيق احمد حبيب قصير ، نجف : 1383 ه . ق ، 4 / 534 - 535 و ن . ك :
دلائل الصدق ؛ شيخ محمد حسن مظفر ، قاهره ، انتشارات دار العلم ، 1396 ه . ق ، چ 1 ، 1 / 193 .
( 38 ) - اشعرى : مقالات اسلاميين : 1 / 238 .
( 39 ) - الميزان : 20 / 112 .
( 40 ) - الميزان : 7 / 292 و اعراف : 143 .
( 41 ) - طبرسى : مجمع البيان ، شركة المعارف الإسلاميّة ، 1379 ، 4 / 475 ، ابو القاسم بلخى ، عبد اللّه بن احمد بن محمود ، از