كند و بدنبال طرح گفته مفسّران ، سخن صواب از خطا را تبيين مىنمايد . گاهى نيز هنگام نقد و تحليل رأى دوّم ، به تفصيل بحث مىكند .
« گرايش علمى در تفسير » از ديدگاه علّامه
در اين گرايش به دو موضوع مىپردازيم :
الف - نظريّات علمى جديد از ديدگاه علّامه - بعنوان يك مفسّر .
ب - جنبه فلسفى الميزان .
الف - نظريّات علمى جديد در تفسير از ديدگاه علّامه
مقصود از اين نوع تفسير آنست كه اصطلاحات علمى ، حاكم بر عبارات قرآن كريم باشد و عبارات قرآن با پيشرفتهاى علوم روز تطبيق گردد . « 41 » علماء در بيان موضع مفسّران دربارهء علوم طبيعى و مادّى و ساير علوم ، از قديم همواره بر دو قسم بودهاند . در رأس طرفداران اين روش ، از ميان مفسّران گذشته ابو حامد غزالى قرار دارد . « 42 » و سيوطى در اين روش از وى پيروى نموده است . « 43 »
كوشش در تطبيق قرآن با علم جديد بدست محقّقين معاصر شكوفا گرديده است . از طرفداران گرايش علمى در تفسير ، استاد مصطفى صادق الرافعى مىباشد . وى در اين زمينه مىگويد : « شايد اگر محقّق علوم جديد در قرآن تدبّر و تفكّر نمايد و به گونهاى باشد كه ابزار شناخت براى فهم قرآن غير قابل دسترسى نباشد ، مطالب فراوانى را استخراج خواهد كرد كه به حقايق علمى اشاره دارد .
همچنانكه علوم جديد براى تفسير پارهاى از معانى قرآن و كشف حقايق آن
هامش
( 41 ) - التفسير و المفسرون : ذهبى : 2 / 474 .
( 42 ) - احياء علوم الدين : غزالى ، قاهره ، انتشارات دار الكتب عربى كبرى ، 4 / 370 - 381 ، و جواهر القرآن : غزالى ، مصر ، انتشارات علمى كردستان ، 1329 ه ، البلاغة النبويه ، 34 .
( 43 ) - الاتقان : سيوطى : 2 / 217 .