معناى آيه و يا براى نقد و بررسى و ردّ نظريّاتشان به نقل اين اقوال پرداخته است .
ما نيز پارهاى از اين موارد را همراه با مثالهاى متعدّدى در نقد گفتار مفسّران از جانب علّامه بيان كرديم . وى گاهى اسامى اين مفسّران را به صراحت ذكر كرده « 13 » و در بعضى موارد « 14 » به اسامى تصريح نكرده است « 15 » بلكه با تعبيرات مختلفى بدانها اشاره مىكند ، مانند : جمعى از مفسّران گفتهاند ، يكى از مفسّران مىگويد ، گفته يكى از مفسّران است ، « 16 » برخى از مفسّران ذكر كردهاند ، « 17 » بعضى از مردم مىگويند ، « 18 » گروهى از مفسّران معتقدند ، « 19 » گروهى گفتهاند ، « 20 » اكثر مفسّران گفتهاند ، « 21 » اكثرا معتقدند ، « 22 » نظر ساير مفسّران آنست ، « 23 » جمعى از مفسّران متأخّر گفتهاند ، « 24 » در بعضى تفاسير آمده است « 25 » و چه بسا گفته شده ، « 26 » كه اين تعابير نشانه تضعيف گفتار آنهاست .
بحث ما در اين فصل دو بخش دارد :
1 - اصولى كه علّامه در نقد اقوال مفسران و ترجيح برخى از آنها به كار مىبرد .
2 - شيوهء بيان ايشان در ترجيح اقوال .
هامش
( 13 ) - نگاه كنيد : ص 78 - 104 همين كتاب .
( 14 ) - الميزان : 2 / 45 ، 5 / 38 .
( 15 ) - الميزان : 4 / 135 .
( 16 ) - الميزان : 5 / 99 .
( 17 ) - الميزان : 2 / 126 .
( 18 ) - الميزان : 1 / 348 .
( 19 ) - الميزان : 4 / 268 .
( 20 ) - الميزان : 2 / 11 .
( 21 ) - الميزان : 8 / 12 .
( 22 ) - الميزان : 12 / 365 .
( 23 ) - الميزان : 12 / 25 .
( 24 ) - الميزان : 6 / 169 .
( 25 ) - الميزان : 4 / 136 .
( 26 ) - الميزان : 8 / 12 .