اين نوع روايات ، شباهت بسيارى با احاديث مرسل اهل سنّت دارد . اين احاديث مرسل توسّط تابعان بزرگى نقل شده كه با جمعى از اصحاب پيامبر ( ص ) ملاقات و معاشرت داشتهاند . « 116 »
پس از آنكه انواع گوناگونى از حديث مرسل پيدا شد ، بين علماء در اينكه تا چه اندازه مىتوان به حديث مرسل استناد كرد ، اختلاف نظر پديد آمد . ولى آنچه امام معصوم ( ع ) از نبىّ اكرم ( ص ) روايت كند از نظر شيعه دوازده امامى ، در حكم حديث مرفوع منسوب به رسول خدا ( ص ) مىباشد . « 117 » و علّت اينكه ائمه ( ع ) از اين ويژگى برخوردارند آن است كه آنان معصوم و يكى از ثقلين مىباشند كه پيامبر آنها راى پس از رحلت خود در ميان امّت بجاى گذاشته و فرموده است : ( يا ايّها النّاس انّى تارك فيكم ما ان اخذتم به لن تضلّوا : كتاب اللّه و عترتى اهل بيتى ) . « 118 » علاوه بر اينكه علّامه از سنّت در تفسير آيات استفاده كرده است ، در مقابل بعضى از روايات منقول از نبىّ اكرم ( ص ) و ائمه ( ع ) ، موضع شخص محقّق آگاه نسبت به متون روايات راى اتّخاذ كرده و نسبت به سند روايات اهتمام چندانى ندارد . وى روايتى راى نمىپذيرد مگر آنكه شاهدى از قرآن در تائيد مضمون روايت پيدا كند و شكّى نيست كه پيامبر فرموده است : بايد روايات راى به قرآن عرضه نمود . « 119 » بنابراين ، ملاك علّامه در معتبر بودن روايات موافقت با كتاب خداست . « 120 »
1 - علّامه روايتى راى در درّ المنثور از عبادة بن صامت نقل كرده كه مضمون آن چنين است : رسول اكرم ( ص ) فرمود : كداميك از شما حاضر است بر
هامش
( 116 ) - ابن الصّلاح : عثمان بن عبد الرحمن ؛ علوم الحديث معروف به : مقدمهء ابن صلاح ، مصر ، 1326 ه ، ص 20 .
( 117 ) - الاصول العامة للفقه المقارن : استاد محمد تقى حكيم ، ص : 147 .
( 118 ) - سيّد عبد الحسين شرف الدين . المراجعات ، قاهره ، 1397 ه ، چ 19 ، ص 14 - 15 و سنن ترمذى : ابواب المناقب ، مناقب اهل بيت النبى ( ص ) .
( 119 ) - نگاه كنيد : ص 149 - 150 همين كتاب .
( 120 ) - الميزان : 9 / 212 .