بمانند ، تا او به طرف آن آتش برود ، شايد آنجا كسى را پيدا كند و از او راه را بپرسد يا آنكه قسمتى از آن آتش برگرفته و بياورد تا با آن گرم شوند . خداى تعالى مىفرمايد :
« لَعَلِّي آتِيكُمْ مِنْها بِقَبَسٍ أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدىً »
و اين بهتر دلالت دارد بر اينكه آنها راه را گم كرده بودند .
در تأييد اين معنا ، روايتى از امام باقر ( ع ) از مجمع ذكر كرده كه آن حضرت مىفرمايد : بعد از آنكه موسى ( ع ) زمان تعيينشده براى كار كردن در نزد شعيب را سپرى كرد ، با خانوادهاش به طرف خانه حركت نمود . در اين موقع راه را گم كرد و آتشى ديد ؛ به خانوادهاش گفت : اينجا اندكى درنگ كنيد كه من آتشى مىبينم . « 114 »
علّامه گاهى از روايات وارده از رسول خدا ( ص ) كه يكى از ائمه ( ع ) از آن حضرت نقل كردهاند ، استفاده مىكند . در تفسير آيهء :
« إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ »
مىگويد : « توفيه اجر » به معناى آنست كه اجر كسى را بطور تمام و كمال بدهند و از سياق برمىآيد كه انحصار مستفاد از كلمه « انّما » مربوط به جمله « به غير حساب » باشد . بنابراين جار و مجرور ( به غير حساب ) متعلّق است به كلمه يوفّى كه صفتى است براى مصدرى كه ( يوفى ) بر آن دلالت دارد . معنايش آنست كه به صابران پاداش داده مىشود . پاداشى بىاندازه و بسيار زياد . پس صابران به حساب اعمالشان رسيدگى نمىشود و نامه عمل براى آنها مطرح نمىگردد و اجرشان ، همسنگ عملشان نيست .
« 115 » در تائيد اين معنا روايتى از مجمع البيان از امام صادق ( ع ) از رسول خدا ( ص ) نقل كرده كه فرمودند : روزى كه نامه اعمال باز مىشود و ميزانها نصب مىگردد براى اهل بلاء هيچ ميزانى نصب نمىشود و نامه عملى باز نمىگردد . آنگاه اين آيه را تلاوت فرمود :
« إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ
هامش
( 114 ) - الميزان : 16 / 31 ، 39 ، قصص : 29 ، طه : 10 و مجمع البيان : 4 / 250 به بعد .
( 115 ) - الميزان : 17 / 244 - 245 ، زمر : 10 و مجمع البيان : 4 / 494 .