درحالىكه اين آيه ، متعرّض جميع اين موارد از راه شير دادن نيست .
در تبيين جواز ازدواج با خواهر زن ، پس از درگذشت يا طلاق دادن خواهر اوّل ، آن را به سيرهء قطعى ميان مسلمانان كه متصل به زمان نبىّ اكرم ( ص ) است ، نسبت داده است . در حالى كه آيه حرمت نكاح ، خواهر زن و جمع ميان دو خواهر را ضمن ذكر زنانى كه بر انسان حرام هستند ، بيان مىنمايد و مىفرمايد :
« وَ أَنْ تَجْمَعُوا بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ إِلَّا ما قَدْ سَلَفَ »
و آيه متعرّض چنين تفصيلى نمىشود كه در سنّت شريف وجود دارد . « 94 »
علماء در حجيّت اخبار قطعى السّند ؛ چه اخبار متواتر و چه اخبار غير متواتر ، كه همراه با قرائن قطعى الصّدور از پيامبر باشد ؛ شكى ندارند . « 95 »
علّامه با تصريح بدين نكته مىگويد : اگر خبرى متواتر يا همراه با قرينه قطعى باشد در حجّيّت آن شكى نيست . « 96 » وى معتقد است كه سنّت قطعى ،
هامش
( 94 ) - الميزان : 4 / 265 ، نساء : 23 .
( 95 ) - الآمدى : الإحكام فى اصول الأحكام ، تحقيق يكى از بزرگان كه نام او ذكر نشده است . قاهره ، 1387 ه ، 2 / 15 و محمد تقى حكيم : الاصول العامة للفقه المقارن ؛ ص 196 به بعد .
( 96 ) - الميزان : 10 / 351 .
احاديث به متواتر و واحد تقسيم مىشوند . متواتر ، حديثى است كه راويان آن به حدّى زيادند كه عادتا اتّفاق آنها بر دروغ محال است و اين ويژگى در همه طبقات روات رعايت شده باشد . البته اگر طبقات متعدّدى وجود داشته باشد بايد اوّلين طبقه مانند آخرين طبقه و طبقه وسط مانند طبقه اوّل و آخر باشد . حديث متواتر ، مفيد علم است و عمل به آن واجب مىگردد . اما خبر واحد : حديثى است كه و لو در يك طبقه ، به حدّ تواتر نرسيده باشد . نگاه كنيد : شهيد ثانى زين الدّين عاملى : الدّراية فى علم مصطلح الحديث ، نجف ؛ انتشارات نعمان ؛ ص 12 و طيّبى ، حسين بن عبد اللّه ؛ الخلاصة فى اصول الحديث ، تحقيق : صبحى السامرائى ؛ بغداد ؛ 1391 ه . ق ، ص : 32 .
حديثى كه با قرينه قطعى همراه باشد ، غير متواتر است چه مشهور باشد يا غير مشهور . چون با قرائنى همراه است كه در صدور آن از معصوم قطع و جزم حاصل مىشود و ملاك حجيّت خبر واحد آن است كه مانند خبر متواتر مفيد علم باشد .
( الاصول العامة للفقه المقارن ؛ ص 196 به بعد ) .
امّا قرائنى كه در صورت همراه بودن با خبر ، افادهء علم مىكند ، بسيار و مشخصاند . براى هر كسى قرائنى است كه بواسطه آن اطمينان و اعتماد به صحّت و انتساب خبر به معصوم پيدا مىكند . از آن جهت كه تحقيق و كاوش از شرائط عمل به حديث است . قرائن دو نوع است :
1 - قرائن همراه با سند حديث . 2 - قرائن همراه با متن حديث .
و اين دو ، هدف واحدى را تعقيب مىكنند كه عبارتست از صدق راوى كه نتيجه آن صحّت چيزى است كه از قول