ولى آن را مفرد آورده است علّت آن چيست ؟
ج - براى اين بود كه بفرمايد : آيات محكم در بين خود هيچ اختلافى ندارد بهطورى كه گويى يكى هستند . « 1 »
س 1246 - چگونگى عرضه متشابهات را بر محكمات بيان كنيد ؟
ج - مثلا آيهء شريفهء :
« الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى »
« 2 » آيهء متشابه است ، چون معلوم نيست منظور از برقرار شدن خدا بر عرش چيست ؟ شنونده در اولين لحظه كه آن را مىشنود در معنايش ترديد مىكند ، ولى وقتى مراجعهء به آيهء :
« لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ »
« 3 » مىكند مىفهمد كه قرار گرفتن خدا مانند قرار گرفتن ساير موجودات نيست ، و منظور از كلمهء « استوا - برقرار شدن » تسلط بر ملك و احاطه بر خلق است نه روى تخت نشستن ، و بر مكانى تكيه دادن ، كه كار موجودات جسمانى است ، و چنين چيزى از خداى سبحان محال است .
و باز نظير آيهء شريفه :
« إِلى رَبِّها ناظِرَةٌ ،
بعضى از نفوس در قيامت به پروردگار خود نظر مىكنند » . « 4 » كه وقتى شنونده آن را مىشنود ، بلافاصله به ذهنش خطور مىكند كه خدا هم ، مانند اجسام ديدنى است ، و وقتى به آيهء :
« لا تُدْرِكُهُ الْأَبْصارُ وَ هُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصارَ »
« 5 » مراجعه مىكند آن وقت مىفهمد كه منظور از « نظركردن » تماشاكردن
هامش
( 1 ) . همان .
( 2 ) . سورهء طه ، آيهء 5 .
( 3 ) . سورهء شورى ، آيهء 11 .
( 4 ) . سورهء قيامت ، آيهء 23 .
( 5 ) . سورهء انعام ، آيهء 103 .