است نه ظرف عمل ، و در چنين ظرفى بروز حقايق قهرى است . « 1 »
س 1134 - مفسرين نزديك شدن حساب به مردم در روز قيامت را چگونه توجيه كردهاند ؟
ج - بعضى « 2 » از مفسرين نزديك شدن حساب به مردم را چنين توجيه كردهاند كه هرروزى كه از عمر دنيا مىگذرد دنيا نسبت به ديروزش به حساب نزديكتر مىشود .
بعضى « 3 » ديگر گفتهاند : نزديك شدن حساب به اين اعتبار است كه بعثت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در آخر الزمان اتفاق افتاده همچنانكه خود آن جناب فرموده :
« بعثت انا و السّاعة كهاتين « 4 » ، من و قيامت مانند اين دو انگشت باهم مبعوث شديم » و ليكن اگر منظور اين بود جا داشت بفرمايد :
« يقترب الساعة ، قيامت نزديك مىشود » چون نزديك شدن قيامت به آن معنى كه گفته شد استمرار دارد و لفظى لازم است كه استمرار را برساند و آن لفظ « يقترب » است نه « اقترب » كه صرف تحقق را افاده مىكند نظير تفسير گذشته اين تفسير است كه گفتهاند « 5 » : آوردن كلمه ماضى براى افاده حتميت وقوع قيامت است . « 6 »
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 11 ، ص 21 .
( 2 ) . منهج الصادقين ، ج 6 ، ص 47 .
( 3 ) . كشّاف ، ج 3 ، ص 101 .
( 4 ) . همان .
( 5 ) . روح المعانى ، ج 17 ، ص 4 .
( 6 ) . الميزان ؛ ج 14 ، ص 344 .