چون درك خود يكى از مصاديق كسب و اكتساب است ، كه جز به خود انسان نسبت داده نمىشود . آياتى كه دلالت دارد بر اين معنا
« وَ لكِنْ يُؤاخِذُكُمْ بِما كَسَبَتْ قُلُوبُكُمْ »
« 1 » و آيهء
« فَإِنَّهُ آثِمٌ قَلْبُهُ ،
براى اينكه قلب و دل او گناهكار بود » « 2 » و آيهء شريفهء :
« وَ جاءَ بِقَلْبٍ مُنِيبٍ ،
« 3 » در صورتى كه با دلى و قلبى خاشع به درگاه او باز آمد » . « 4 »
س 1113 - معنا و استعمال « قلب » در قرآن كريم چيست ؟
و مفهوم آن در آيهء شريفهء
« أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ »
« 5 » چه مىباشد ؟
ج - « قلب » عضوى است معروف ، و ليكن بيشتر در قرآن كريم استعمال مىشود در آن چيزىكه آدمى به وسيله آن درك مىكند ، و به وسيلهء آن احكام عواطف باطنيش را ظاهر و آشكار مىسازد مثلا حبّ و بغض ، خوف و رجاء ، آرزو و اضطراب درونى و امثال آن را از خود بروز مىدهد ، پس قلب آن چيزى است كه حكم مىكند و دوست مىدارد و دشمن مىدارد و مىترسد و اميدوار مىشود و آرزو مىكند و خوشحال مىشود و اندوهناك مىگردد ، وقتى معناى قلب اين باشد پس در حقيقت قلب همان جان آدمى است كه با قوا و عواطف باطنيهاى كه مجهز است به كارهاى حياتى خود مىپردازد .
خداى سبحان آفريننده انسان ( مانند ساير مخلوقات ) و پديدآورنده
هامش
( 1 ) . سورهء بقره ، آيهء 225 .
( 2 ) . سورهء بقره ، آيهء 283 .
( 3 ) . سورهء ق ، آيهء 33 .
( 4 ) . الميزان ؛ ج 2 ، ص 335 .
( 5 ) . سورهء انفال ، آيهء 24 .