س 980 - قواى نفسانى هرچند مادى نبوده و از اين نظر دستخوش تغيرات و تبديلات مادى واقع نمىشود ، ولى چون روح ، تعلق به بدن دارد و به تبع آن معرض عوارضى واقع مىشود از اين جهت اختلافاتى در آنها پديد مىآيد ؛ چنان كه نيروى فكر در دورانهاى مختلف زندگى ضعف و شدت پيدا مىكند ، مثلا در دوران جوانى قوىتر و در سنين پيرى و سالخوردگى ضعيفتر مىشود و گاهى بر اثر جنون يا سفاهت بهطور كلى فاسد مىگردد ، بنابراين چه مانعى دارد كه قوهء ادراك وحى نيز مانند نيروى فكرى قابل تغيير و فساد باشد ؟ ( بحث فلسفى )
ج - اينكه قواى نفسانى به خاطر تعلقش به بدن مادى در معرض تغيير و فساد است قبول نداريم كه شعورى كه متعلق به بدن باشد در معرض تغيير و فساد است بلكه آن مقدارى كه در اينباره مسلم است ، همان شعور فكرى است ( و ما گفتيم كه شعور نبوّت [ ادراك وحى ] از قبيل شعور فكرى نيست ) به دليل اينكه يك قسم از شعورها شعور و درك انسان نسبت به خودش است ، كه نه بطلان مىپذيرد ، و نه فساد ، و نه تغيير و نه خطا ( حتى ديوانه و سفيه سالخورده و ابله همه همواره علم به نفس خود دارند ) ، چون علم به نفس علم
با علامه در الميزان ( فارسى ) — صفحة 229
مساهمون: مراد على شمس
ص٢٢٩