س 979 - چه تفاوتى بين مسأله « ادراك وحى » و مسأله « ادراك فكرى » است ( بحث فلسفى )
ج - ادراك وحى از سنخ ادراكات فكرى نيست و تفاوت آنها از اين جهت است كه بعضى از ادراكات به اين نحو صورت مىگيرد كه صورتى از مدرك ، در ذهن وجود پيدا مىكند و آن صورت ، خارج را نمايش مىدهد . اين گونه ادراكات قابل خطاء و تغيير است ، زيرا ممكن است در تطبيق [ مقايسه ] صورت ذهنى بر خارج ، قصور و اشتباهى روى دهد . [ - ادراك فكرى ]
ولى يك دسته ديگر از ادراكات به توسط صورت ذهنى نيست بلكه خود نفس ، وجود مدرك را درك مىكند و حضورا آن را مشاهده مىنمايد . و اين گونه ادراكات ابدا قابل خطاء و تغيير نيست . [ همچون علم حضورى به خود - وجدانيات ]
اين ادراكات باطنى كه اختصاص به انبياء دارد از سنخ شعور فكرى كه در همه انسانهاى عاقل يافت مىشود نيست . و روح نبوى در ادراك امور اعتقادى و همچنين قوانينى كه ضامن سعادت حقيقى انسان است هيچگاه خطا و اشتباهى نمىكند . [ كه اين شعور مرموز و ادراك باطنى « روح » ناميده مىشود ] . « 1 »
هامش
( 1 ) . الميزان ( 40 جلدى ) ؛ ج 3 ، ص 223 - 225 . [ با تلخيص و تصرف ]