يارى خود و مؤمنان تقويت كرد ، و ميان دلهاى آنها الفت برقرار ساخت ، اگر تمام آنچه را روى زمين است صرف مىكردى كه ميان دلهاى آنها الفت دهى ، نمىتوانستى ، ولى خداوند در ميان آنها الفت ايجاد كرد ، او توانا و حكيم است . » ( هُوَ الَّذى ايَّدَكَ بِنَصْرِهِ وَ بِالْمُؤمِنِينَ - وَ الَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِم لَوْ انْفَقْتَ ما فِى الْارْضِ جَميِعاً ما الَّفْتَ بَيْنَ قُلوُبِهِمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ ألَّفَ بَيْنَهُمْ انَّهُ عَزيِزٌ حَكيِمٌ ) .
اگر اسلام براى انزوا و گوشهگيرى و عزلت ارزشى قائل بود ، هرگز تأليف بين قلوب مؤمنين و پيوند آنها را به يكديگر به عنوان معجزهء بزرگ براى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله بيان نمىكرد .
اين تعبير نشان مىدهد كه نه تنها زندگى در دل اجتماع مطلوب است ، بلكه بايد چنان پيوندى در دلها ايجاد شود كه آنها را يك پارچه كند .
بديهى است كه هرگز نمىتوان گفت اين مربوط به زمان پيامبر صلى الله عليه و آله و عصر آن حضرت بوده ، چرا كه در هر زمان مدافعان حق بايد گرد محورى جمع شوند ، و با تأليف قلوب ، جمعيتى قوى و نيرومند بسازند ، و از حق و امام زمان و پيشواى خود دفاع كنند .
قابل توجه اينكه خداوند در اينجا تأليف قلوب را به خودش نسبت مىدهد و مىگويد : خدا در دلهاى شما الفت ايجاد كرد ، همانطور كه در آيهء 103 آل عمران نيز به خود نسبت داده ، با اين كه مىدانيم پيغمبر اسلام صلى الله عليه و آله دست به چنين كارى زده ، اين براى آن است كه نشان دهد كه اين يك معجزهء الهى بود كه خدا در اختيار پيامبرش قرار داد ، و گر نه آن قدر كينهها و عداوتهاى نو و كهنه در ميان مردم متعصّب و لجوج و نادان و بى سواد عصر جاهلى بود ، كه هيچ قدرتى نمىتوانست آنها را بر طرف سازد . حتى اگر تمام ثروتهاى زمين را در اين راه هزينه مىكردند ، ولى تعليمات اسلام و اخلاق پيامبر صلى الله عليه و آله و امدادهاى الهى كار خود را كرد ، و غير ممكن را ممكن ساخت ، و معجزهاى عظيم كه از مهمترين معجزات پيامبر صلى الله عليه و آله است به وقوع پيوست ، و الفت كه در لغت به معنى اجتماع توأم با انسجام و انس و التيام است ، و
اخلاق در قرآن ( فارسى ) — صفحة 448
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٤٨