است » . « 1 »
5 - حرص و دنياپرستى : افرادى كه عشق و دلباختگى به دنيا وجودشان را پركرده و حرص و آز در درون جانشان لانه گزيده ، كمترين مزاحمت به منافع خويش را تحمل نمىكنند ، و به سرعت بر مىآشوبند . و از آنجا كه زندگى اجتماعى خالى از مزاحمتهاى پى در پى نيست ، بلكه مىتوان گفت مزاحمتهاى جزئى همه روز وجود اين گونه افراد غالباً خشمگين و عصبانى هستند و اگر نتوانند ، خشم خود را بر سر اين و آن بريزند ، درون جانشان را همچون خوره مىخورد .
در ادامهء حديثى كه از حضرت مسيح عليه السلام در بالا اشاره كرديم نيز اشاره به اين عامل شده و مىفرمايد : « وَشِدَّةُ الْحِرْصِ عَلى فُضُولِ الْمالِ وَ الْجاهِ ؛ شدت حرص بر فزونى مال و مقام » .
درمان غضب
با توجه به اين كه غضب ، آثار شوم و پيامدهاى بسيار خطرناكى دارد ، و گاه شيرازهء زندگى انسان را از هم مىپاشد ، كوشش و تلاش براى درمان آن بسيار لازم است و افراد عصبانى اگر در اصلاح حال خويش نكوشند پشيمان خواهند شد .
بزرگان علم اخلاق در اين زمينه بحثهاى فراوانى دارند و از آن بالاتر در روايات اسلامى دستورهاى مهم و مؤثرى براى خاموش كردن آتش غضب داده شده است كه گلچينى از آن را ذيلًا از نظر مىگذرانيم :
1 - افراد خشمگين و عصبانى هميشه حتى قبل از آن كه شعلههاى آتش غضب قلب آنها را احاطه كند ، بايد در آثار شوم آن بينديشند ، و مرتب به خود تلقين كنند كه غضب آتشى است كه ممكن است خرمن ايمان و سعادت و هستى آنها را بسوزاند ، غضب آتش خشم خدا را در دنيا و آخرت مىافروزد . غضب دوستان را از انسان دور مىكند و حربه به دست دشمنان مىدهد ، غضب آثار ويرانگرى روى اعصاب انسان مىگذارد ، عمر او را كم مىكند و سلامتى او رابه خطر مىاندازد . غضب انسان را از رسيدن به مقامات معنوى و مادى باز مىدارد .
هامش
( 1 ) . شرح غرر ، جلد 1 ، صفحه 142 ، حديث 530 .