1 - در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم كه فرمود : « الْغَضَبُ جَمْرَةٌ مِنَ الشَّيْطانِ ؛ غضب ، آتش پارهء سوزان و برافروختهاى است از سوى شيطان » . « 1 »
2 - در حديث ديگرى از همان حضرت صلى الله عليه و آله مىخوانيم : « الْغَضَبُ يُفْسِدُ الْايْمانَ كَما يُفْسِدُ الصَّبْرُ الْعَسَلَ ؛ غضب ايمان را فاسد مىكند همان گونه كه صبر ( داروى بسيار تلخى است كه در تلخى ضرب المثل است ) عسل را خراب مىكند » . « 2 »
3 - در حديثى از امير مؤمنان على عليه السلام مىخوانيم كه فرمود : « اعْدَى عَدُوٍّ لِلْمَرْءِ غَضَبُهُ وَ شَهْوَتُهُ ، فَمَنْ مَلَكَهُما عَلَتْ دَرَجَتَهُ وَ بَلَغَ غايَتَهُ ؛ سختترين دشمن انسان غضب و هواى نفس او است ، هر كس بتواند اين دو را مهار كند ، درجهء او بلند مىشود ، و به آخرين مرحلهء كمال مىرسد » . « 3 »
4 - در حديث ديگرى از همان امام همام مىخوانيم : « الْغَضَبُ نارٌ مُوْقَدَةٌ ، مَنْ كَظَمَهُاطْفَأَها ، وَ مَنْ اطْلَقَهُ كانَ اوَّلُ مُحْتَرِقٍ بِها ؛ غضب آتش برافروختهاى است كه هر كس آن را فرو برد ، آن آتش را خاموش كرده ، و هر كس جلو آن را رها كند ، نخستين كسى است كه به آن آتش مىسوزد » . « 4 »
5 - در عبارت گوياى ديگرى از آن بزرگوار آمده است : « لَيْسَ لِابْليْسَ جُنْدٌ اشَدُّ مِن النِّساءِ الْغَضَبِ ؛ براى شيطان سپاهى قوىتر از زنان ( فاسد ) و غضب نيست » . « 5 »
6 - در حديث ديگرى از امام صادق عليه السلام در يك جملهء كوتاه و بسيار پر معنى مىخوانيم : « الْغَضَبُ مِفْتاحُ كُلِّ شَرٍّ ؛ خشم و غضب كليد تمام بدىها است » . « 6 »
7 - خطرات غضب به قدرى است كه امام سجاد عليه السلام در يكى از دعاهاى معروف صحيفهء سجاديه از آن به خدا پناه مىبرد و عرضه مىدارد : « الَّلهُمَّ انّى اعُوْذُبِكَ مِنْ هَيَجانِ الْحِرْصِ وَ سَوْرَةِ الْغَضَبِ وَ غَلَبَةِ الْحَسَدِ وَ ضَعُفَ الصَّبْرِ وَ قِلَّةَ الْقَناعَةِ ؛ خداوندا من به تو پناه مىبرم از هيجان حرص و شدت غضب و چيره شدن حسد و ضعف شكيبائى و كمى قناعت » . « 7 »
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، جلد 70 ، صفحه 265 .
( 2 ) . همان مدرك .
( 3 ) . شرح غرر ، جلد 2 ، صفحه 454 ، حديث 3269 .
( 4 ) . همان ، صفحه 47 ، حديث 1787 .
( 5 ) . آثار الصادقين ، جلد 15 ، صفحه 454 .
( 6 ) . اصول كافى ، جلد 2 ، صفحه 303 .
( 7 ) . صحيفه سجاديه ، دعاى 8 .