چرا كه غالب مردم عيوب و اشكالاتى در عقيده ( يا در عمل ) دارند كه هرگاه پنهان بماند و عمل به ظاهر حال بشود دوستى مردم با يكديگر ميسّر است ، در غير اين صورت انسان بدون دوست و تنها مىماند .
پيامدهاى سوء تجسّس
جستجوگرى در كار ديگران آثار بسيار منفى در زندگى فردى و اجتماعى دارد زيرا از يك سو سبب نفرت مردم از جستجوگر كه به حريم زندگى شخصى و اسرار آنها هجوم مىبرد مىشود ، هيچ كس تحمل نمىكند كه ديگرى در زندگى خصوصى او دخالت كند و يا در پى كشف اسرار او باشد ، چنين كسى را متجاوز ، بىشرم و بىشخصيت مىدانند ، و مردم از او سخت متنفرند .
حديثى كه در بالا خوانديم و مىفرمود : افراد جستجوگر بر اسرار عيوب مردم بدون دوست مىمانند ممكن است اشاره به اين مطلب باشد .
از سويى ديگر غالب مردم داراى نقاط ضعف و عيوبى هستند چنانچه مستور بماند مىتوانند با هم زندگى كنند ، ولى برملا شدن عيوب پنهانى سبب بدبينى و بىاعتمادى نسبت به هر كس خواهد شد ، و همين امر شيرازهء امور اجتماعى را از هم مىپاشد .
حديث بالا به اين نكته نيز مىتواند اشاره داشته باشد كه تفتيش در حال ديگران سبب بدبينى به همه و از دست دادن تمام دوستها مىشود .
از سوى سوم جستجو و تفتيش دربارهء عقائد و اسرار و عيوب ديگران سبب كينهتوزى و عداوت در صحنهء اجتماع و گاه منجر به درگيرىهاى شديد مىشود .
اگر سلامت جامعه و امنيت و آرامش را طالب باشيم ، بايد از اين امر به شدت بپرهيزيم .
از سوى چهارم بسيارى از مردم در اين گونه موارد مقابله به مثل مىكنند ، يعنى سعى مىكنند به اسرار زندگى و عيوب پنهانى تفتيش كنندگان پى ببرند و بر ملا سازند و شايد حديثى كه مىگويد : « مَنْ بَحَثَ عَنْ اسْرارِ غَيرِهِ اظْهَرَ اللَّهُ اسْرارَهُ ؛ كسى