دارد .
از بعضى روايات استفاده مىشود كه اين توجيه باطل را گروهى از مجوس در نامهاى به مشركان قريش آموخته بودند . « 1 »
* * * در هشتمين آيه سخن از جدال در هنگام احرام و حج است . مىفرمايد : « حج در ماههاى معينى است ، و كسانى كه ( با انجام احرام ) حج را بر خود فرض كردهاند ( بايد بدانند ) در حج آميزش جنسى با همسران و گناه و جدال نيست ( الْحَجُّ اشْهُرٌ مَعْلُوماتٌ فَمَنْ فَرضَ فِيهنَّ الْحَجَّ فَلا رَفَثَ وَ لا فُسُوقَ وَ لا جِدالَ فِى الْحَجِّ ) .
مىدانيم حالت احرام ، يك حالت فوق العادهء معنوى و روحانى است كه انسان را به سوى قرب خدا مىبرد ، به همين دليل بسيارى از كارهاى مباح در احرام ممنوع است و بعضى از كارهاى حرام ، كه به هنگام احرام حرمت مضاعفى دارد .
معروف است كه 25 كار است كه به هنگام احرام ممنوع است كه يكى از آنها جدال است ، گرچه معروف در ميان فقها اين است كه منظور از جدال گفتن بلى وَاللّه يا گفتن لا وَاللّه است . ( اولى را براى اثبات مطلبى و دومى را براى نفى مطلبى مىگويند ) و منظور از فسوق دروغ گفتن و دشنام دادن و اظهار برترى بر ديگران و بيان نقص آنها در حال احرام است ، ولى بعيد نيست كه واژهء جدال هر نوع مجادله و ستيزه جويى را در بر گيرد . و به هر حال منع از جدال در حال احرام نشان مىدهد كه اين كار با اين عبادت بسيار مهم روحانى سازگار نيست ، و انسان را شديداً از خدا دور مىكند .
به كار بردن جملهء خبريه در آيهء بالا كه مىگويد : جدال در حج وجود ندارد ، بيانگر تأكيد بيشترى در اين موضوع است ، گويى مىفرمايد : « اين عمل با روح حج ابداً سازگار نيست » .
* * *
هامش
( 1 ) . مجمع البيان و همچنين تفسير ابو الفتوح رازى ، ذيل آيهء مورد بحث .