3 و 4
حرص و قناعت
اشاره
فراموش نكردهايم كه در حديثى از امام علىّ بن الحسين عليه السلام ، نخستين سرچشمهء گناه و معصيت پروردگار تكبّر ذكر شده بود كه گناه بزرگ ابليس بود و به خاطر آن به فرمان خدا پشت كرد و از كافران شد ؛ سپس حرص به عنوان دوّمين سرچشمهء گناه و ترك اولى از ناحيهء آدم و حوّا معرّفى شده بود و بعد از اين دو ، حسد بود كه سرچشمهء گناه بزرگ فرزند آدم ( قابيل ) گرديد و برادرش هابيل را به قتل رسانيد . « 1 »
نه تنها در داستان آدم كه در طول تاريخ انبيا و مبارزات آنان با اقوام منحرف ، آثار منفى رذيلهء حرص به خوبى نمايان است ، در تاريخ گذشته و امروز اقوام مختلف دنيا نيز مشاهده مىكنيم كه حرص و فزونطلبى ، سرچشمهء انواع جنايات و جنگها و خونريزىها ، قتل و غارتها و پشت كردن به اصول انسانى و فضايل اخلاقى است .
نقطهء مقابل آن قناعت است كه سبب آرامش ، عدالت ، صلح و صفا و برادرى و اخوّت است .
با توجّه به ترتيبى كه براى ذكر فضايل اخلاقى و صفات نكوهيده برگزيدهايم ( ترتيبى
هامش
( 1 ) - سفينة البحار ، جلد 2 ، صفحهء 458 ( مادّهء كبر ) .