همان نسبت كه بر ديگران برترى علمى دارد مسؤوليّتش سنگينتر است ، ممكن است خداوند از هفتاد گناه جاهل بگذرد پيش از آنكه از يك گناه عالم بگذرد .
نبايد فراموش كنند كه حساب آنها در قيامت از ديگران بسيار مشكلتر است ، با اين حال چگونه مىتوانند به ديگران فخرفروشى كنند ؟ !
و سر انجام اگر سرچشمهء تكبّر انواع عبادت و طاعات الهى است كه انسان متكبّر انجام داده بايد به اين واقعيّت بينديشد كه خداوند تنها عبادتى را مىپذيرد كه از هرگونه عُجْب و كبر پاك باشد و به يقين گناهكاران نادم و پشيمان به نجات نزديكترند تا عابدان مغرور !
بخصوص اينكه از نشانههاى قبولى عبادت اين است كه انسان خود را كوچك و حقير و بى مقدار بداند و اگر تمام عبادت جنّ و انس را انجام دهد باز از خوف خدا غافل نشود .
* * *
9 - آزمايشهاى درمانى !
پيش از اين گفتهايم بيماريهاى اخلاقى شباهت زيادى به بيماريهاى جسمانى دارد و با مقايسهء آن دو با يكديگر بسيارى از مشكلات حلّ مىشود از جمله اينكه طبيب پس از درمان بيمارى جسمانى بار ديگر بيمار را به آزمايشگاه مىفرستد تا از بهبودى كامل او مطمئن شود و اگر آثارى از بيمارى را در او ببيند به درمان خود ادامه مىدهد تا بيمارى به كلّى ريشه كن شود .
بزرگان علم اخلاق در برخورد با بيمارى خطرناك « تكبّر » نيز همين روش را پيشنهاد كردهاند ، به اين گونه كه وقتى انسان به درمان تكبّر مىپردازد براى اطمينان به ريشه كن شدن آن بايد خود را در معرض آزمايش جديد قرار دهد تا از ريشه كن شدن اين بيمارى مطمئن شود .
مرحوم فيض كاشانى با استفاده از « احياء العلوم » آزمايشهايى را در اين زمينه پيشنهاد