عجله و شتابزدگى توجيه مىكنند ؛ در حالى كه فرق اين دو كاملًا واضح و روشن است و اين كه مىبينيم ، بعضى از روايات ، عجله را از اسباب پشيمانى و تأنّى را سبب سلامت شمرده است ، به خاطر همان است كه در بالا اشاره شد .
اين سخن را با حديثى از امير مؤمنان على عليه السلام كه بيان روشنى بر تفاوت مفهوم عجله و سرعت در كارهاست ، پايان مىدهيم : « ايّاكَ وَ العَجَلَةَ بِالامُورِ قَبْلَ اوانِهَا ، وَ التَّساقُطَ فِيها عِندَ امْكانِها ؛ از شتاب كردن در كارها ، قبل از رسيدن موعد آنها بپرهيز و نيز از سستى در كارها به هنگام رسيدن زمان آن ( و فراهم شدن اسباب ) بپرهيز » . « 1 »
* * *
2 - سرعت گرفتن در خيرات
قرآن مجيد در آيات متعددى ، مؤمنان را به مسارعت در خيرات و پيشى گرفتن از يكديگر دعوت مىكند ، از جمله در آيهء 114 سورهء آل عمران در توصيف جمعى از مؤمنان راستين مىفرمايد : « . . . وَ يُسارِعُونَ في الخَيراتِ وَ اولئكَ مِن الصَّالِحينَ . . . آنها كسانى هستند كه در انجام كارهاى نيك سرعت كرده و بر يكديگر پيشى مىگيرند و آنها از صالحانند » .
و در سورهء انبيا آيهء 90 در توصيف جمعى از پيامبران بزرگ ، مانند « زكريّا » و « يحيى » مىفرمايد : « . . . انَّهُم كَانُوا يُسارِعُون في الخَيراتِ . . . ؛ آنها در كارهاى خير به سرعت اقدام مىكردند و بر ديگران پيشى مىگرفتند » .
و در آيهء 61 سورهء مؤمنون ، در شرح صفات برجستهء مؤمنان آمده است : « اولئكَ يُسارِعُونَ في الخَيراتِ وَ هُم لَها سَابِقُونَ ؛ آنها در كارهاى نيك به سرعت اقدام مىكنند و از ديگران پيشى مىگيرند » .
در آيهء 133 سورهء آل عمران ، اين مسئله به عنوان يك دستور عام خطاب به همهء مؤمنان آمده است : « وَ سَارِعُوا الَى مَغفِرَةٍ مِن رَبِّكُم وَ جَنَّةٍ عَرضُهَا السَّمَاوَاتُ وَ الْارضُ
هامش
( 1 ) - نهج البلاغه ، نامهء 53 ( فرمان مالك اشتر ) .