گرفت ، بايد مواظب باشد كه در طرف راست و چپ او دو شيطان هستند ؛ بنابراين بايد به سرعت اقدام كند ، مبادا آن دو شيطان ( با وسوسههاى خود ) او را از اين كار باز دارند » .
5 - امير مؤمنان على عليه السلام مىفرمايند : « لَيسَ مِن عَادَةِ الْكِرامِ تَأخيرُ الْانعامِ « 1 » ؛ تأخير در بخشش از عادت كريمان نيست » .
6 - امام باقر عليه السلام مىفرمايند : « مَن هَمَّ بِشَىْءٍ مِنَ الخَيرِ فَلْيُعَجِّلْهُ فَانَّ كُلَّ شَىْءٍ فيهِ تَأخيرٌ فَانَّ لِلشَّيطانِ فيهِ نَظْرَةً ؛ كسى كه تصميم بر كار نيكى مىگيرد ، بايد شتاب كند ؛ زيرا هر چيزى كه در آن تأخير باشد ، شيطان در آن نظر دارد ( و با وسوسههاى خود ، تصميم انسان را تضعيف مىكند » .
كوتاه سخن اين كه در برابر كارهاى خير ، هميشه موانع و وسوسههاى شياطين جن و انس وجود دارد ؛ به همين دليل هنگامى كه مقدمات آن فراهم گردد ، بايد شتاب كرد ، مبادا افراد تنگ نظر ، كوتاه فكر و شيطان صفت ، سنگهايى در راه آن بيندازند . ضمناً بايد ميان سرعت در انجام كار و عجلهء مذموم كه مربوط به قبل از فراهم شدن مقدمات لازم براى انجام كار است ، تفاوت گذاشت .
اين سخن را با حديثى از امير مؤمنان على عليه السلام پايان مىدهيم : « لاتُؤَخِّر انالَةَ الْمُحتَاجِ الَى غَدٍ ، فَانَّكَ لاتَدْرِى مَا يَعْرِضُ لَكَ وَ لَهُ في غَدٍ « 2 » ؛ كمك به نيازمندان را به فردا ميفكن ؛ زيرا نمىدانى فردا براى تو و براى او چه پيش مىآيد اى بسا ! توان تو از ميان برود ، يا نياز او » .
* * *
پيامدهاى شوم عجله و شتابزدگى
1 - اتلاف وقت و نيرو
اين خوى ناپسند ، آثار ويرانگرى در زندگى فردى و اجتماعى انسانها دارد .
خسارتهايى كه از اين طريق ، دامان انسان را مىگيرد ، فوق العاده زياد است . از جمله اين كه نيروها را به هدر مىدهد و مانع رسيدن به مقصد مىشود ؛ مثلًا ، اگر لشكر دشمن
هامش
( 1 ) - غرر الحكم ، حديث 7489 .
( 2 ) - غرر الحكم ، حديث 10364 .