6 - در جاى ديگر نيز پيامبر صلى الله عليه و آله مىفرمايند : « الْبُخْلُ شَجَرَةٌ تَنْبُتُ في النّارِ فَلايَلِجُ النّار الّا بَخيلٌ ؛ بخل درختى است كه در آتش دوزخ مىرويد و به همين جهت ، تنها بخيلان وارد دوزخ مىشوند » . « 1 »
7 - نقل شده است كه يكى از ياران پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در جهاد شهيد شد ؛ زنى از آشنايانش براى او مىگريست و مىگفت : وا شهيدا ! ، پيامبر صلى الله عليه و آله فرمودند : « از كجا مىدانى او شهيد از دنيا رفته ؛ فَلَعَلَّهُ كَانَ يَتَكَلّمُ بِمَا لايَعنيهِ او يَبْخَلُ بِمَا لا يَنْقُصُهُ ؛ شايد او دربارهء مسايلى كه به وى مربوط نبوده ، سخن مىگفته است يا نسبت به چيزى كه كمبودى براى او ايجاد نمىكرده « بخل » مىورزيده است » . « 2 »
اين حديث نشان مىدهد كه سخنان بيهوده و « بخل » مخصوصاً در جايى كه لطمهاى به انسان نمىزند ، سبب مىشود كه بزرگترين افتخار يك انسان ؛ يعنى ، « شهادت » را كمرنگ يا بىرنگ كند .
8 - از آن حضرت نقل شده كه فرمود : « جَاهِلُ سَخىٌّ احَبُّ الَى اللّهِ مِنْ عَابِدٍ بَخيلٍ وَ ادْوَى الدّاءِ البُخْلْ ؛ جاهل با سخاوت نزد خدا ، از عابد بخيل محبوبتر است و بدترين دردها درد « بخل » است » . « 3 »
اين حديث بيانگر آن است كه « بخل » آثار عبادت عبّاد را نيز از ميان مىبرد .
9 - باز از رسول خدا صلى الله عليه و آله نقل شده كه فرمود : « المُوبِقاتُ ثَلاثٌ شُحٌ مُطاعٌ وَ هَوىً مُتَبَّعٌ وَ اعجَابُ المَرْءِ بِنَفسِهِ ؛ سه چيز باعث هلاكت است ، « بخل » و « حرصى » كه انسان از آن اطاعت كند و « هواى نفسى » كه از آن تبعيت نمايد و « خودپسندى » انسان نسبت به خويش » . « 4 »
10 - هر چند پيرامون اين موضوع ، روايات زيادى وجود دارد ؛ اما ، اين بحث را با حديث ديگرى از رسول خدا صلى الله عليه و آله پايان مىدهيم .
در اين حديث چنين آمده است : « گروهى از اسيران ( خطرناك ) را خدمت رسول خدا صلى الله عليه و آله آوردند ؛ حضرت صلى الله عليه و آله به حضرت على عليه السلام دستور داد ، همهء آنها را گردن بزنند ؛ ولى يكى از آنها را استثنا كردند .
هامش
( 1 ) - جامع السعادات ، جلد 2 ، صفحهء 110 .
( 2 ) - همان مدرك ، صفحهء 111 .
( 3 ) - همان مدرك ، صفحهء 110 .
( 4 ) - همان مدرك .