بخل در آينهء روايات اسلامى
در احاديث اسلامى ، روايات تكان دهندهاى دربارهء « بخل » ديده مىشود ، از جمله :
1 - رسول خدا صلى الله عليه و آله در حديثى مىفرمايند : « الْبَخيلُ بَعيدٌ مِنَ اللّهِ بَعيدٌ مِن النّاسِ ، قَريبٌ مِنَ النّارِ « 1 » ؛ بخيل از خدا دور است ، از مردم نيز دور است و به آتش دوزخ نزديك است » . همين مضمون ( با مختصر تفاوتى ) از امام على بن موسى الرّضا عليه السلام نقل شده است .
2 - در حديث ديگرى ، امام امير مؤمنان على عليه السلام مىفرمايند : « النَّظَرُ الَى الْبَخيل يُقْسِىِ الْقلْبَ « 2 » ؛ نگاه كردن به بخيل ، انسان را سنگدل مىكند » . اين تعبير نشان مىدهد كه باطن بخيلان آن قدر تاريك و آلوده است كه بازتاب آن در چهرهء آنان ، سبب سنگدلى نگاه كننده مىشود .
3 - در حديث ديگرى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل شده است كه « آن حضرت در حال طواف خانهء خدا بود ، مردى را مشاهده كرد كه در پردهء خانهء كعبه در آويخته و مىگويد : خداوندا ! به حرمت اين خانه سوگندت مىدهم كه گناهان مرا ببخش » .
رسول خدا صلى الله عليه و آله خطاب به آن مرد فرمودند : مگر گناه تو چيست ؟ آن را توصيف كن .
عرض كرد : بزرگتر از آن است كه بتوانم توصيف كنم .
حضرت صلى الله عليه و آله فرمودند : واى بر تو ! گناه تو بزرگتر است يا خشكىها ؟ !
عرض كرد : گناه من بزرگتر است اى رسول خدا !
حضرت فرمودند : گناه تو بزرگتر است يا درياها ؟ !
عرض كرد : گناه من اى رسول خدا !
حضرت صلى الله عليه و آله فرمودند : گناه تو بزرگتر است يا آسمانها ؟ !
عرض كرد : گناه من .
باز حضرت صلى الله عليه و آله فرمودند : گناه تو بزرگتر است يا عرش خدا ؟ !
عرض كرد : گناه من بزرگتر است اى رسول خدا !
حضرت صلى الله عليه و آله فرمودند : ( بگو ببينم ) گناه تو بزرگتر است يا خداوند ؟ !
هامش
( 1 ) - بحار الانوار ، جلد 73 ، صفحهء 308 .
( 2 ) - تحف العقول ، صفحهء 214 .