گوش قلب را از شنيدن سخنان حكمت آميز ناشنوا مىسازد و سبب عذاب دردناك ( در دنيا و آخرت ) مىشود » . « 1 »
9 - در حديث ديگرى در بيان آثار زيانبار دنياپرستى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله چنين آمده است : « انَّ الدُّنْيَا مُشْغِلَةٌ لِلْقُلُوبِ وَ الْابْدَانِ ؛ دنياپرستى هم فكر انسان را به خود مشغول مىدارد و هم بدنها را ( نه آرامش فكر مىگذارد و نه آسودگى جسم ) » ! « 2 »
10 - اين سخن را با حديث پرمعنى ديگرى از رسول خدا صلى الله عليه و آله پايان مىدهيم ، فرمود :
« انَّهُ مَا سَكَنَ حُبُّ الدُّنْيَا قَلْبَ عَبْدٍ الّا الْتَاطَ بِثَلَاثٍ : شُغْلٍ لَايَنْفَدُ عَنَاوَئُهُ ، وَ فَقْرٌ لَايُدْرَكُ غِنَاهُ ، وَ امَلٍ لَايَنَالُ مُنْتَهَاهُ ؛ دنياپرستى در هيچ دلى ساكن نمىشود مگر اينكه او را به سه چيز آلوده مىكند ، گرفتارى مستمرّى را كه هرگز خستگى آن پايان نمىگيرد و احساس فقر و بينوايى كه هرگز به غنا نمىرسد و آرزوى درازى كه هيچگاه پايان نمىگيرد » ! « 3 »
* * *
دنياى مطلوب و دنياى مذموم
بارها گفتهايم حبّ دنيا در اين بحثها چيزى مساوى دنياپرستى است نه بهرهگيرى معقول از مواهب مادّى در طريق وصول به معنويّت كه اگر چنين باشد حبّ دنيا نيست ، بلكه حبّ آخرت است و به تعبير ديگر بسيارى از برنامههاى معنوى بدون امكانات مادّى ميسّر نيست و در واقع امكانات مادّى از قبيل مقدّمه واجب است كه انسان اگر آن را به نيّت مقدّمهء واجب بجا آورد نه تنها عيبى ندارد بلكه مشمول ثواب الهى نيز مىشود .
به همين دليل در آيات فراوانى از قرآن مجيد تعبيرات مثبتى دربارهء مواهب دنيا ديده مىشود :
1 - از جمله در آيهء وصيّت ، از مال دنيا تعبير به « خير » ( خير مطلق ) شده است ، مىفرمايد : « كُتِبَ عَلَيْكُمْ اذَا حَضَرَ احَدَكُمُ الْمَوْتُ إنْ تَرَكَ خَيْراً الْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَ
هامش
( 1 ) - غرر الحكم شرح فارسى ، جلد 3 ، صفحهء 397 ، شمارهء 4878 .
( 2 ) - بحار الانوار ، جلد 74 ، صفحهء 81 .
( 3 ) - بحار الانوار ، جلد 74 ، صفحهء 188 .