الهى مىشمرد ، مىفرمايد : « وَعَدَكُمُ اللَّهُ مَغَانِمَ كَثِيرَةً تَأْخُذُونَهَا فَعَجَّلَ لَكُمْ هَذِهِ . . . ؛ خداوند به شما غنايم فراوانى وعده داده بود كه آنها را به دست مىآوريد ، اين ( موهبت ) را در اختيار شما قرار داد » . « 1 »
6 - در بخش ديگر از آيات از نعمتهاى مادّى دنيا تعبير به « طيّبات » شده است ، در سورهء اعراف آيهء 32 مىخوانيم : « قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَّهِ الَّتِى اخْرَجَ لِعِبَادِهِ وَ الطَّيِّبَاتِ مِنَ الرِّزْقِ . . . ؛ بگو چه كسى زينتهاى الهى را كه براى بندگان خود آفريده و روزىهاى پاكيزه را حرام كرده است » ؟ !
در جاى ديگر مىفرمايد : « وَ اذْكُرُوا اذْ انْتُمْ قَلِيلٌ مُسْتَضْعَفُونَ فِى الْارْضِ تَخَافُونَ انْ يَتَخَطَّفَكُمُ النَّاسُ فَآوَاكُمْ وَ ايَّدَكُمْ بِنَصْرِهِ وَ رَزَقَكُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ؛ به خاطر بياوريد هنگامى را كه شما گروهى اندك و ضعيف در روى زمين بوديد ، آنچنان كه مىترسيديد مردم شما را بربايند ! ولى او شما را پناه داد و با يارى خود تقويت كرد و از روزىهاى پاكيزه ( طيّبات ) بهرهمند ساخت شايد شكر نعمتش را بجا آوريد » . « 2 »
از اين تعبيرات پرمعنى و مانند آن كه در قرآن وارد شده به خوبى استفاده مىشود كه مواهب مادّى دنيا در شرايط معقول ، نه تنها نامطلوب و آلوده نيست بلكه پاك و پاكيزه و مايهء پاكى و پاكيزگى انسانهاست !
7 - در بعضى ديگر از آيات ، تعبيراتى ديده مىشود كه نشان مىدهد امكانات مادّى علاوه بر اينكه فضل الهى است مىتواند سبب قرار گرفتن انسان در زمرهء صالحان شود ، همان گونه كه در آيهء 75 توبه مىخوانيم : « وَ مِنْهُمْ مَنْ عَاهَدَ اللَّهَ لَئِنْ آتَانَا مِنْ فَضْلِهِ لَنَصَّدَّقَنَّ وَ لَنَكُونَنَّ مِنَ الصَّالِحِينَ ؛ گروهى از آنها كسانى هستند كه با خدا پيمان بستهاند كه اگر خداوند ما را از فضل خود روزى دهد قطعاً صدقه خواهيم داد و از صالحان خواهيم بود » !
اين آيه مخصوصاً با توجّه به شأن نزولش كه دربارهء يكى از انصار به نام ثعلبة بن حاطب نازل شد كه از پيامبر صلى الله عليه و آله درخواست كرد دعا كند خدا مال فراوانى به او دهد تا از آن در راه كمك به نيازمندان و رسيدن به مقام صالحان و شاكران بهره گيرد و پيامبر صلى الله عليه و آله
هامش
( 1 ) - فتح ، 20 .
( 2 ) - انفال ، 26 .