اداء زكات و اطاعت خدا و پيامبرش ، استوار است ؛ سبب مىشود كه آنها نه تنها در اعمال و رفتار ، بلكه در خلق و خوى خويش از يكديگر الهام بگيرند ؛ و هر كدام سرمشق براى ديگرى باشند ؛ و اگر مىخواهند همرنگ جماعت شوند ، بايد همرنگ اين جماعت شوند ، نه جماعتهاى گمراه و منحرفى كه بايد رابطهء خود را از آنها بريد !
در واقع امر به معروف و نهى از منكر كه در سرلوحهء برنامههاى آنها - طبق آيهء فوق - قرار گرفته ، آنها را ملزم مىدارد كه مراقب اخلاق و اعمال يكديگر باشند ؛ و اين خود كمك مؤثّرى به تهذيب اخلاق و نفوس مىكند .
* * * در هفتمين آيه ، تفاوت خطّ مؤمنان و كافران تبيين شده است ؛ مؤمنان ، به خدا وابستهاند و از صفات جمال و جلال او سرمشق مىگيرند ؛ و كافران به طاغوت وابسته بوده و اعمال و اخلاق آنها بازتابى از صفات طاغوت است ؛ مىفرمايد : « خداوند ، ولىّ و سرپرست كسانى است كه ايمان آوردهاند ؛ آنها را از ظلمتها ، به سوى نور خارج مىسازد ؛ ( امّا ) كسانى كه كافر شدند ، اولياى آنها طاغوتها هستند كه آنها را از نور ، به سوى ظلمتها بيرون مىبرند ؛ آنها اهل آتشند و هميشه در آن خواهند ماند . » ( اللّهُ وَلِىُّ الَّذينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ الَى النّورِ وَ الَّذِينَ كَفَرُوا اوْلِيائُهُمُ الطَّاغُوتُ يُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ الَى الظُّلُماتِ اولئِكَ اصْحابُ النَّارِ هُمْ فيها خالِدُونَ )
در اين آيه ، خارج شدن از ظلمات به نور ، به صورت نتيجهء ولايت خداوند بر مؤمنان ذكر شده است ، و خروج از نور به سوى ظلمتها از آثار ولايت طاغوت .
نور و ظلمت در اين آيه ، معنى وسيعى دارد كه تمام نيكيها و بديها ، خوبيها و زشتيها و فضائل و رذائل را شامل مىشود .
آرى ! آن كس كه در سايهء ولايت « اللّه » قرار گيرد ، هجرتش از رذائل به فضائل و از بديها به خوبيها آغاز مىگردد ؛ زيرا سرمشق او در همه جا صفات جلال و جمال خداست . او به سوى پاكى مىرود ، چرا كه ذات مقدّس خدا از هر آلودگى و نقص ، پاك و منزّه است . او به سوى رحمت و رأفت ، و جود و سخاوت پيش مىرود ، چرا كه ذات خداوند ، رحمان و رحيم ، و جواد و كريم است ؛ و به همين ترتيب ، حركت به سوى
اخلاق در قرآن ( فارسى ) — صفحة 373
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٧٣