بديهى است اين همراهى و همگامى با على عليه السلام و اوصياى او كه تا روز قيامت تداوم دارد براى تمسّك به رهبرى آنها و اقتدا در عمل و اخلاق و هدايت است .
* * * نتيجه :
از مجموع آنچه در آيات بالا آمد كه بخشى از آيات تولّى و تبرّى است به خوبى استفاده مىشود كه مسألهء پيوند با ذات پاك خداوند و اولياء اللَّه ، و بريدن از ظالمان و فاسدان و طاغوتها ، و در يك كلمه « حبّ فى اللَّه و بغض فى اللَّه » از اساسىترين و اصولىترين تعليمات قرآن است ، كه اثر عميقى در مسائل اخلاقى دارد .
اين اصل قرآنى و اسلامى ، در تمام مسايل زندگى انسان تأثير مستقيم دارد اعم از مسائل فردى و اجتماعى و دنيايى و آخرتى . و از جمله در مسائل اخلاقى كه مورد بحث ما است ، نيز اثر فوقالعادهاى دارد .
مؤمنان را مىسازد ؛ آنها را تهذيب مىكند ؛ و به آنها تعليم مىدهد كه در هر قدم ، نيكان و پاكان مخصوصاً پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و امامان معصوم عليهم السلام را اسوه و قدوه و سرمشق خود قرار دهند ؛ و اين از گامهاى مؤثّر براى وصول به هدف آفرينش انسان يعنى تهذيب نفس و پرورش فضائل اخلاقى است .
* * *
تولّى و تبرّى در روايات اسلامى
احاديث بسيار فراوانى در كتب اسلامى اعم از شيعه و اهل سنّت در زمينهء حبّ فى اللَّه و بغض فى اللَّه و تولّى و تبرّى آمده است ، و به قدرى دراينباره اهمّيّت داده شده كه در كمتر چيزى نظير آن ديده مىشود .
بى شك اين اهمّيّت به خاطر آثار مثبتى است كه پيوند دوستى با اولياء اللَّه و دوستان خدا ، و بيزارى از دشمنان حق ، دارد ؛ اين آثار مثبت هم در قدرت ايمان ظاهر مىشود و هم در تهذيب اخلاق ، و هم در پاكى اعمال و تقوا .