دوستى كند ، هر چند پدران يا فرزندان يا برادران يا خويشاوندان آنها باشند ؛ آنها كسانى هستند كه خدا ايمان را بر صفحهء دلهايشان نوشته و با روحى از ناحيهء خودش آنان را تقويت فرموده است . » ( لا تَجِدُ قَوْماً يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الآخِرِ يُوادُّوْنَ مَنْ حادَّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لَوْكانُوا آبائَهُمْ اوْ اخْوانَهُمْ اوْ عَشيرَتَهُمْ اولئِكَ كَتَبَ فى قُلُوبِهِمْ الْايمانَ وَ ايَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ )
اين آيه نشان مىدهد كه هنگام قرار گرفتن بر سر دو راهى « حفظ پيوندهاى الهى » و « حفظ پيوندهاى خويشاوندى » كدام را بايد مقدّم شمرد ؛ با صراحت مىگويد : اگر نزديكترين خويشاوندان از راه خدا منحرف شوند ، و آلوده به كفر و فساد گردند ، بايد از آنها بريد و به خدا و ارزشهاى والاى الهى انسانى پيوست .
قابل توجّه اين كه با دو جملهء بسيار پر معنى ( اولئِكَ كَتَبَ فى قُلُوبِهِمُ الْايمانَ وَ ايَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ ) ( آنها كسانى هستند كه خدا ايمان را بر صفحهء قلوبشان نوشته و با روح الهى آنان را تقويت فرموده است . ) بر اين مسأله تأكيد مىنهد .
يعنى « حبّ فى اللَّه و بغض فى اللَّه » از ايمان سرچشمه مىگيرد ، و تداوم تكامل ايمان هم از « حبّ فى اللَّه و بغض فى اللَّه » است .
و به تعبير ديگر ، هر دو در يكديگر تأثير متقابل دارند ، با اين تفاوت كه آغاز كار بايد از ايمان به مبدأ و معاد شروع شود ، و تكامل آن از « حبّ فى اللَّه و بغض فى اللَّه » حاصل گردد .
* * * در ششمين آيه ، سخن از پيوند معنوى و روحانى مؤمنان با يكديگر است ؛ مىفرمايد :
« مردان و زنان با ايمان ولىّ ( و يار و ياور ) يكديگرند ؛ امر به معروف و نهى از منكر مىكنند ؛ نماز را بر پا مىدارند ؛ و زكات را مىپردازند ؛ و خدا و رسولش را اطاعت مىكنند ؛ به زودى خدا آنان را مورد رحمت خويش قرار مىدهد ، خداوند توانا و حكيم است ! » ( وَالْمُؤمِنُونَ وَ المُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ اوْلِياءُ بَعْضٍ يَأْمُرُوْنَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ يُقيمُونَ الصَّلوةَ وَ يُؤتُونَ الزَّكاةَ وَ يُطيعُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ الئِكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللَّهُ انَّ اللَّهَ عَزيزٌ حَكيمٌ )
اين پيوند معنوى و روحانى كه بر اساس امر به معروف و نهى از منكر و اقامهء نماز و
اخلاق در قرآن ( فارسى ) — صفحة 372
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٧٢