پرهيزگارى گردد ، نخواهد بود ؛ و به اين ترتيب اين آيه هم وظيفهء سرپرست خانواده را نسبت به خانواده تحت سرپرستى خود روشن مىسازد ، و هم تأثير تعليم و تربيت را در تقوا و فضائل اخلاقى .
اين برنامهاى است كه بايد از نخستين سنگ زير بناى خانواده يعنى از مقدّمات ازدواج ، سپس نخستين لحظهء تولّد فرزند آغاز گردد و در تمام مراحل با برنامهريزى صحيح و با نهايت دقّت تعقيب شود .
در حديثى مىخوانيم هنگامى كه آيهء فوق نازل شد ، يكى از ياران پيامبر صلى الله عليه و آله سؤال كرد : چگونه خانوادهء خود را از آتش دوزخ حفظ كنيم ؟
فرمود :
« تَأْمُرُهُمْ بِما امَرَ اللَّهُ وَ تَنْهاهُمُ عَمَّا نَهاهُمْ اللَّهُ انْ اطاعُوكَ كُنْتَ قَدْ وَقَيتَهُمْ ، وَ انْ عَصَوْكَ كُنْتَ قَدْ قَضَيْتَ ما عَلَيْكَ ؛ آنها را امر به معروف و نهى از منكر كن ، اگر از تو پذيرا شوند ، آنها را از آتش دوزخ حفظ كردهاى و اگر نپذيرند ، وظيفه خود را انجام دادهاى ! » « 1 »
اين نكته نيز روشن است كه امر به معروف يكى از ابزار كار براى دور داشتن خانواده از آتش دوزخ است ؛ و براى تكميل اين هدف بايد از هر وسيله استفاده كرد و از تمام جنبههاى عملى ، روانى و قولى كمك گرفت ؛ حتّى بعيد نيست آيه ، شامل مسائل مربوط به وراثت نيز بشود ؛ مثلًا ، به هنگام انعقاد نطفه غذاى حلال خورده باشد ، و به ياد خدا باشد تا جنين در حال انعقاد نطفه از وراثت مثبتى برخوردار گردد ، چرا كه دور نگه داشتن از آتش ، همهء آنها را شامل مىشود .
* * * پنجمين و آخرين آيهء مورد بحث ، اشاره به داستان مريم و تولّد حضرت مسيح عليه السلام بدون پدر مىكند و مىگويد هنگامى كه مريم نوزاد خود حضرت مسيح را با خود به نزد بستگان و اقوام خويش آورد ، آنها از روى تعجّب گفتند تو كار عجيب و بدى انجام دادى « اى خواهر هارون ! پدر تو آدم بدى نبود ، مادرت نيز هرگز آلودگى به اعمال خلاف
هامش
( 1 ) . نور الثّقلين ، جلد 5 ، صفحهء 372 .