هستند ، از نظر سازمان خلقت ، حقّ حيات ندارند و بايد به عذاب الهى گرفتار شوند و از ميان بروند ، اشاره به اين حقيقت است كه محيط جامعه ، تربيت خانوادگى ، و حتّى عامل وراثت مىتواند در اخلاق و عقيده مؤثّر باشد .
قابل توجّه اين كه نوح عليه السلام بطور قاطع مىگويد : تمام فرزندان آنها فاسد و كافر خواهند بود ، چرا كه موج فساد در جامعهء آنها به قدرى قوى بود كه نجات از آن ، كار آسانى نبود ؛ نه اين كه اين عوامل صد در صد جنبهء جبرى داشته باشد و انسان را بىاختيار به سوى خود بكشاند . بعضى گفتهاند آگاهى نوح بر اين نكته به خاطر وحى الهى بوده ، كه به نوح فرمود : « انَّهُ لَنْ يُؤْمِنَ مِنْ قَوْمِكَ الَّا مَنْ قَدْ آمَنَ ؛ جز آنها كه ( تاكنون ) ايمان آوردهاند ، ديگر هيچ كس از قوم تو ايمان نخواهد آورد ! » ( سورهء هود ، آيهء 36 )
ولى روشن است اين آيه ، شامل نسل آيندهء آنها نمىشود ، بنابراين بعيد نيست كه نسبت به نسل آينده بر اساس امور سهگانهاى كه گفته شد ( محيط ، تربيت خانوادگى و عامل وراثت ) قضاوت كرده باشد .
در بعضى از روايات ، آمده كه فاسدان قوم نوح هنگامى كه فرزند آنها به حدّ تميز مىرسيد ، او را نزد نوح عليه السلام مىبردند ، و به كودك مىگفتند اين پيرمرد را مىبينى ، اين مرد دروغگويى است ، از او بپرهيز ، پدرم مرا اين چنين سفارش كرده ( و تو نيز بايد فرزندت را به همين امر سفارش كنى ) !
و به اين ترتيب نسلهاى فاسد ، يكى پس از ديگرى مىآمدند و مىرفتند . « 1 »
* * * در قرآن مجيد در داستان حضرت مريم عليها السلام زنى كه از مهمترين و با شخصيّتترين زنان جهان است ، تعبيراتى آمده كه نشان مىدهد مسألهء وراثت و تربيت خانوادگى و محيط پرورشى انسان در روحيّات او بسيار اثر دارد ، و براى پرورش فرزندان برومند پاكدامن بايد به تأثير اين امور توجّه داشت .
از جمله روحيّات مادر اوست كه از زمان باردارى ، پيوسته او را از وسوسههاى شيطان
هامش
( 1 ) . تفسير فخر رازى و تفسير مراغى ، ذيل آيهء مورد بحث .