تخطي إلى المحتوى الرئيسي

التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — صفحة 128

مساهمون:

ص١٢٨
طائفه‌ها به دين اسلام گرايش پيدا مىكنند و تمامى اينها منفعتى است براى محمّد صلّى اللّه عليه و آله و رسالت او ، معناى آيه چنين است : اى محمّد صلّى اللّه عليه و آله خداوند ، بخشش خود را بر تو ، هر روز پس از روزى ديگر تا روز قيامت ، خواهد افزود و بالاتر از اينها در روز قيامت بيشتر به تو خواهد بخشيد . آيا اين همه بخشش تو را خشنود خواهد كرد ؟ آيا پس از آن ، خواسته‌اى دارى ؟ آن‌گاه خداوند نعمت‌هايى را كه پيش از بعثت به پيامبرش بخشيده ، به او يادآورى مىكند و گويى به او مىگويد : من از همان روز نخست زندگىات تا بىنهايت به تو نعمت دادم و اينك خداوند به برخى از نعمت‌هاى پيش از دورهء بعثت اشاره مىكند : 1 .
أَ لَمْ يَجِدْكَ يَتِيماً فَآوى .
اين استفهام براى تقرير واقعيّت است ، بدين معنا كه اى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله تو واقعا يتيم بودى . شيخ محمّد عبده مىگويد : پيامبر صلّى اللّه عليه و آله يتيم بود ، زيرا پدرش در مدينه وفات يافت ، در حالى كه وى در شكم مادرش بود و جدّش عبد المطلب سرپرستى او را به عهده گرفت و خوب هم او را سرپرستى كرد . سپس جدّش در حالى از دنيا رفت كه او در سنّ هشت سالگى قرار داشت و عمويش ابو طالب بر طبق وصيت پدرش عبد المطلب سرپرستى او را به عهده گرفت و در اوان كودكىاش به شدّت از وى مراقبت مىكرد و در دورهء بزرگسالى ، او را بسيار دوست مىداشت و پس از آن‌كه خداوند او را به نبوّت مبعوث كرد ، هم‌چنان وى را حمايت و يارى مىكرد ، تا اين‌كه از دنيا رفت . پس از وفات عمويش ابو طالب ، قريش بر او جرئت پيدا كردند ، تا آن‌جا كه وى را مجبور به هجرت و ترك وطن نمودند و اين است معناى پناه دادن خدا به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در حالى كه وى يتيم بود . 2 .
وَ وَجَدَكَ ضَالًّا فَهَدى .
مفسّران در اين‌باره كه مراد از ضلال در اين‌جا چيست ؟ اختلاف نظر دارند . رازى نظريات آنها را به بيست قول رسانيده است . درست‌ترين نظريه آن است كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نسبت به امور قومش و گمراهى آنان در باورها و تقليدهايشان ، زشتى كارهايشان و نادانى و اختلاف آنان ، واله و سرگردان بود