تخطي إلى المحتوى الرئيسي

التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى )ج ٨ — صفحة 101

مساهمون:

ص١٠١

ستون‌هاى چادرهاى آنان است و يا اين‌كه اين واژه كنايه از نيرو و قدرت آنها مىباشد . درست‌ترين نظريه آن است كه مراد از « عماد » در اين‌جا ساختمان‌ها و كوشك‌هاست ، چون پيامبر اين قوم از روى سرزنش به ايشان گفت : « آيا بر فراز هر بلندى به بيهودگى برجى بر مىآوريد ؟ و بدين پندار كه همواره زنده‌ايد كوشك‌هايى بنا مىكنيد ؟ » . « 1 » البته ، ما با شيخ محمّد عبده در اين سخن او همراه خواهيم بود كه مىگويد : « مفسّران در اين‌جا براى به تصوير كشيدن « إِرَمَ ذاتِ الْعِمادِ » ، حكايت‌هايى را نقل كرده‌اند كه بايد كتاب خدا از آنها پاك شود و هرگاه به يكى از نوشته‌هاى اين مفسّران برخورديد ، چشمتان را ببنديد و به آنچه در توصيف ارم در اين نوشته‌ها مىبينيد نگاه مكنيد » . دربارهء عاد و پيامبرشان هود ، در جلد سوم ، چهارم و پنجم سخن گفته شد . وَ ثَمُودَ الَّذِينَ جابُوا الصَّخْرَ بِالْوادِ . ثمود ، همان قوم صالح است . جملهء « جابوا الصّخر » اشاره به چيزى دارد كه در آيهء 149 از سورهء شعراء آمده است : « و شادمانه در كوه‌ها خانه‌هايى مىتراشيد » . دربارهء ثمود و پيامبرشان صالح در جلد سوم ، چهارم ، پنجم و ششم و ديگر موارد سخن گفته شد . وَ فِرْعَوْنَ ذِي الْأَوْتادِ . « الاوتاد » : ساختمان‌هاى بزرگ و پايدار هم‌چون اهرام . الَّذِينَ طَغَوْا فِي الْبِلادِ * فَأَكْثَرُوا فِيهَا الْفَسادَ * فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ عَذابٍ . « الّذين » و ما بعدش صفت براى عاد و ثمود و فرعون است . خداوند در اين آيه تنها از سوط ( تازيانه ) نام برده است ، زيرا اين واژه به تكرار عذاب اشاره دارد . خداى سبحان ، عاد را به وسيلهء باد ، ثمود را به وسيلهء بانگ سهمگين و فرعون و قومش را به وسيلهء غرق شدن ، عذاب كرد . إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ . اين آيه جواب قسم در آغاز سوره است . برخى گفته‌اند : جواب محذوف و در تقدير چنين است : « ليعذّبنّ المجرمين » . در هر دو صورت ، نتيجه يكى و معنا روشن است و آن اين‌كه خداوند از هدف‌ها و كردارهاى بندگان با خبر است و آنان را برحسب آن مجازات مىكند .

هامش
( 1 ) . شعراء ( 26 ) آيه 128 .