تفسير
كَلَّا .
احترام در پيشگاه خدا به وسيلهء مال نيست ، بلكه به وسيلهء تقواست . نيز حقارت و زبونى به وسيلهء نادارى نيست ، بلكه بر اثر نيّتها و كارهاست . امّا شما بر اثر عوامل زير از بدترين آفريدههاى خداوند هستيد :
1 .
لا تُكْرِمُونَ الْيَتِيمَ .
نسبت به آوارگانى كه نه حمايتگر دارند ، نه دولت هزينههاى آنها را بهعهده مىگيرد و نه خويشاوندانشان و شما هم به آنان توجّهى نداريد و از آنان مراقبت نمىكنيد .
2 .
وَ لا تَحَاضُّونَ عَلى طَعامِ الْمِسْكِينِ ،
برخى از شما برخى ديگر را به بخشيدن و انفاق به خاطر تهيدستان و بهبودى وضعيّت آنان تشويق نمىكنند .
3 .
وَ تَأْكُلُونَ التُّراثَ أَكْلًا لَمًّا .
ميراث ، همان مالى است كه از ميّت به وارثانش منتقل مىشود . « لمّا » : حرض شديد . بر بيشترين ثروتهاى موروثى ، حق مشخصى براى سؤالكنندگان و محرومان تعلّق دارد ، ليكن وارثان ، صاحب حق را از حقّش محروم مىسازند .
4 .
وَ تُحِبُّونَ الْمالَ حُبًّا جَمًّا .
ثروت را فراوان دوست مىداريد ، خواه ميراث باشد و خواه غير ميراث ، حلال باشد و يا حرام . « الجمّ » : فراوان .
كَلَّا ،
براى انسان شايسته نيست كه نسبت به مال در راه خير بخل ورزد ، چون او در اين باره بازخواست خواهد شد .
إِذا دُكَّتِ الْأَرْضُ دَكًّا دَكًّا .
« الدّك » : كوبيدن و زدن . تكرار اين واژه اشاره به پى در پى بودن دارد ، بدين معنا كه زمين پى در پى درهم كوبيده مىشود . معناى آيه چنين است : نيروى جاذبهء زمين و همبستگى ميان اجزاى آن در روز قيامت از بين مىرود و برخى از آنها برخى ديگر را درهم مىكوبد و اين كوبيدن و درهم شكستن ادامه مىيابد ، تا اينكه تمامى آنچه بر روى زمين است از قبيل كوهها و آبادىها نابود مىشود . نظير اين آيه در آيهء 14 از سورهء حاقّه بيان شد .