است . يكى از صوفيان گفته است : مراد از پنجاه هزار سال ، سالهايى نيست كه ما آنها را مىشناسيم ، بلكه مراد مرحلهها و دورهها است . صوفى ديگرى گفته است :
روزهاى خدا برطبق مشيت اوست ، اگر بخواهد آنها را هزار قرار مىدهد و اگر بخواهد آنها را هزارها و ميليونها قرار مىدهد .
اين سخن ، غيبى است اندر غيب و ما در پيشگاه خدا مسئوليّت نداريم كه حتما از اين پنجاه هزار سال آگاهى پيدا كنيم و كسى جز شيطان ما را مكلّف نكرده است كه دربارهء حقيقت آن تحقيق و پژوهش كنيم . امام على عليه السّلام فرمود : « صفاتى را كه تو را به آموختن آن واداشته و در كتاب ( قرآن ) دانستن آن بر تو واجب نمىباشد و در سنّت پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و امامان هدايتگر از آن اثرى نيست ، علم و دانستن آن را به خداوند واگذار .
چه ، منتهاى حق خداوند بر تو همين است . بدانكه راسخان و استواران در علم و دانش كسانى هستند كه اعتراف به آنچه پوشيده و در پرده است و تفسير آن را نمىدانند ، آنان را از واردشدن به درهايى كه جلو پوشيدهها نصب شدهاند ، بىنياز كرده است و خداوند اعتراف ايشان را به ناتوانى از رسيدن به آنچه دانش آنها بدان احاطه ندارد ، ستايش كرده و انديشه نكردن آنان را در چيزىكه تحقيق و گفتوگوى از ماهيت و حقيقت آن را به ايشان دستور نداده ، رسوخ و استوارى ناميده است . پس تو نيز به آنچه قرآن راهنمايىات كرده ، بسنده كن و عظمت خدا را با اندازهء انديشهء خود نسنج كه تباه خواهى شد » .
فَاصْبِرْ صَبْراً جَمِيلًا * إِنَّهُمْ يَرَوْنَهُ بَعِيداً * وَ نَراهُ قَرِيباً .
پيامبر صلّى اللّه عليه و إله ، مشركان را از روز عذاب بيم داد و آنها با حالت ريشخند خواستار هرچه زودتر فرارسيدن اينروز شدند . خدا به پيامبرش فرمود : اگر آنان روز عذاب را سبك مىشمارند و آن را تمسخر مىكنند ، تو اى محمّد صلّى اللّه عليه و إله دربرابر تمسخر و سبكشمردن آنها بهگونهاى شكيبايى كن كه در آن فرياد و شكايتى وجود نداشته باشد و نيز پيروزى بر آنان را دور مپندار و اگر آنها دربارهء روز عذاب ، سخنان بيهوده مىگويند و آن را افسانه مىدانند ،