گاهى ميوه مىدهد و گاهى نمىدهد و ميوهاش از آن صاحبش مىباشد و هركه را بخواهد از خوردن آن جلوگيرى مىكند . امّا درخت آخرت ، ميوهء هميشگى دارد و در دسترس همگان قرار دارد .
وَ فُرُشٍ مَرْفُوعَةٍ .
فرشهاى عالى و گرانقيمت ، خندهآور است سخن يكى از مفسّران : بلنداى تخت به مسافت پانصد سال مىرسد .
إِنَّا أَنْشَأْناهُنَّ إِنْشاءً * فَجَعَلْناهُنَّ أَبْكاراً * عُرُباً أَتْراباً .
خداوند به اصحاب يمين ، زنانى را وعده داده است كه باكره و محبوب شوهرانشان هستند و همگى در يك سن قرار دارند . يكى از مفسّران اين سن را به 33 سال تخمين زده است . امّا قامت اين زنان شصت ذراع در هفت ذراع است همانند - به تعبير او - قامت آدم عليه السّلام . هدف من از اين اشاره آن است كه به برخى از تفاسير نمىتوان اعتماد كرد ، چون اين تفاسير سخنى است بدون آگاهى و يقين .
لِأَصْحابِ الْيَمِينِ .
متعلق به « انشأناهنّ » است .
خداوند اصحاب اليمين را فقط بدينمنظور تكرار كرده است كه تأكيد كند ، آنچه را بيان كرده ، از آن اصحاب يمين است .
ثُلَّةٌ مِنَ الْأَوَّلِينَ * وَ ثُلَّةٌ مِنَ الْآخِرِينَ
اين جمله مستأنفه است و معنايش چنين مىباشد : برخى از افراد اصحاب يمين از دورهء پيشين هستند و برخى از آنان از دورهء پسين . تعداد اصحاب يمين بالطبع از تعداد اصحاب شمال كه در آيات زير به آنان اشاره مىشود كمتر است ، زيرا تعداد نيكوكاران كمتر است : « اندكى از بندگانم سپاس گزارند » . « 1 »
هامش
( 1 ) . سبأ ( 34 ) آيهء 13 .