تخطي إلى المحتوى الرئيسي

التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — صفحة 348

مساهمون:

ص٣٤٨
فاطمه عليهما السّلام است و مراد از برزخ ، محمّد صلّى اللّه عليه و إله و مراد از لؤلوء و مرجان ، حسن و حسين عليهما السّلام مىباشند . اين‌جانب به‌عنوان يك شيعهء امامى اين باور را به‌طور كلّى و قطعى از سوى شيعه اماميه رد مىكنم ، چون آنان تفسير باطنى [ - عرفانى ] كتاب خداوند را حرام ميدانند و اگر يكى از آنان پيدا شود كه بگويد : مراد از بحرين على و فاطمه عليها السّلام و مراد از . . . است ، اين ديدگاه خاص خود اوست [ نه ديدگاه شيعهء اماميه ] و اين قبيل نظريه در برخى از تفاسير اهل سنّت نيز آمده است ؛ از آن‌جمله ، تفسير الدّر المنثور نگاشتهء سيوطى شافعى است : « ابن مردويه از ابن عبّاس نقل كرده است كه مراد از بحرين ، على و فاطمه عليهما السّلام و مراد از برزخ ، پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و مراد از لؤلؤ و مرجان ، حسن و حسين عليهما السّلام است و نيز او اين روايت را از انس بن مالك نقل كرده است » . شگفت‌آورتر از اين تفسير ، آن است كه اسماعيل حقى در تفسيرش روح البيان از برخى علما نقل كرده است : « نيمى از هشت نفرى كه خداوند با اين سخن خود :
« وَ يَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمانِيَةٌ »
به آنان اشاره كرده است ، عبارتند از : ابو حنيفه ، شافعى ، مالك و ابن حنبل » .
وَ لَهُ الْجَوارِ الْمُنْشَآتُ فِي الْبَحْرِ كَالْأَعْلامِ .
« الْجَوارِ » :
كشتىها .
« الْمُنْشَآتُ » :
مصنوعات و يا بلندىها . « الأعلام » : كوه‌ها . معناى آيه چنين است : كشتىها در آب‌ها حركت مىكنند و به مردم سود مىرسانند . نظير اين سخن در چندين آيه بيان شد از جمله : در جلد 6 ، در آيه 31 از سورهء لقمان .
فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ .
آيا آفرينش خودتان و آفرينش مواد كشتى را تكذيب مىكنيد ، يا حركت آن در داخل آب و يا ديگر نعمت‌ها را ؟
كُلُّ مَنْ عَلَيْها فانٍ * وَ يَبْقى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ .
مراد از « وجه الله » ذات خداست . او ذاتا زنده است چنان‌كه ذاتا موجود مىباشد و نيز از بين نمىرود و دچار دگرگونى نمىشود . او منبع زندگى و بخشندهء آن است .
فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ .
آيا بزرگى و عظمت خدا را تكذيب مىكنيد ، يا بخشش و بزرگوارى او و يا ديگر نعمت‌ها را ؟