داشته بود ؟ خدا فرمود : « انما يريد اللّه ليعذّبهم بها فى الحياة الدنيا » . خدا آن منافقان را با فرزندانشان عذاب كرد ؛ زيرا فرزندان آنها بر خلاف پدران خود ، اسلام آوردند و به آن اخلاصمند شدند و چيزى بر پدر ، تأسفبارتر از اين نيست كه فرزندش بر غير دين و عقيدهء او باشد ؛ مثلا پسر عبد اللّه بن ابى اسلام آورد و به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله پيشنهاد داد كه پدرش عبد اللّه ، يعنى سركردهء منافقان را بكشد . امّا پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نپذيرفت .
همچنين ، خداوند اين منافقان را با ثروتهايشان عذاب كرد ؛ زيرا آنان مىدانستند كه اين ثروتها به زودى نصيب كسانى پس از ايشان خواهد شد كه پيرو دين و عقيدهء آنها نمىباشند . بنابراين ، آيه تنها به منافقان دوران پيامبر صلّى اللّه عليه و آله اختصاص دارد و منافقان ديگر دورانها را دربرنمىگيرد . با اين بيان ، روشن شد كه آنچه برخى از مفسران يادآور شدهاند ، كه خداوند آنها را به وسيلهء اموالشان عذاب كرد ، دليلى ندارد ؛ زيرا آنان در گردآورى ثروت دچار زحمت شدند و نيز آنها را به وسيلهء فرزندانشان عذاب كرد ؛ زيرا آنها از بيمارى و مفقود شدن فرزندان خود رنج مىبردند .
بديهى است كه اين رنج و آن زحمت اختصاص به منافقان ندارد ، بلكه شامل حال هر ثروتمند و عائلهمندى مىشود .
وَ تَزْهَقَ أَنْفُسُهُمْ وَ هُمْ كافِرُونَ ؛
يعنى آنها بر كفر مىميرند و خداوند هم آنها را به سبب كفرشان در قيامت عذاب مىكند ، چنانكه آنها را در دنيا به سبب اموالشان ، به همان نحوى كه پيشتر گفتيم عذاب كرد . طبرسى در مجمع البيان مىگويد : ارادهء خدا بر آن تعلق گرفت كه جان آنها را بگيرد ، نه اينكه آنها كافر شوند و اين سخن از قبيل آن است كه بگويى : مىخواهم او را كتك بزنم ، در حالى كه او خلافكار است .
بنابراين ، اراده به كتك زدن تعلق گرفته نه به خلافكارى .
وَ يَحْلِفُونَ بِاللَّهِ إِنَّهُمْ لَمِنْكُمْ وَ ما هُمْ مِنْكُمْ .
اين سوگند هيچ سودى براى آنها ندارد ؛ چراكه خداوند گواهى داده است كه آنان از روى بيم و ترس اسلام آوردند و نه از روى باور و يقين .