ايشان به خاطر آن است .
فَأَعْرِضُوا عَنْهُمْ .
مقصود از اين اعراض ، سهلانگارى آنان از روى تحقير و خوار شمردن است . در برخى از روايات آمده است كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله به مسلمانان دستور داد تا با آنها قطع رابطه كنند . آنگاه خداوند علّت سهلانگارى و تحقير آنان را با اين سخن خود بيان كرده است :
إِنَّهُمْ رِجْسٌ وَ مَأْواهُمْ جَهَنَّمُ جَزاءً بِما كانُوا يَكْسِبُونَ .
رجس ؛ يعنى آلودگى .
در حديث است : « استوارترين مردم كسى است كه از مردم نادان بگريزد » .
در حديث ديگرى آمده است : « از همنشينى با مردگان دورى كنيد . پرسيدند : آنان چه كسانى هستند ؟ فرمود : هركس كه راه ايمان را گم كند و هركس كه به احكام ، تجاوز كند » .
يَحْلِفُونَ لَكُمْ لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ .
منافقان در ابتدا سوگند خوردند - چنانكه در آيه پيشين گفته شد - تا مسلمانان با آنها خوشرويى كنند و به سبب گناه ، مجازاتشان نكنند ، همانگونه كه خدا مىگويد : « لترضوا عنهم » . از نشانههاى انسان منافق آن است كه فراوان سوگند مىخورد ؛ زيرا مىداند كه متّهم به دروغگويى است : « بر دروغ سوگند مىخورند ، در حالى كه مىدانند » . « 1 » آنگاه خدا مؤمنان را مورد خطاب قرار داده ، مىگويد :
فَإِنْ تَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنَّ اللَّهَ لا يَرْضى عَنِ الْقَوْمِ الْفاسِقِينَ .
اينگونه نهى با ملايمت و مهربانى ، بهطور كلّى رساترين روشهاست . خشنودى مؤمن از خشنودى خداست و خدا از فاسقان خشنود نمىشود ، پس چگونه مؤمن از او خشنود گردد ؟ كسى كه ايمان به خدا را ادعا كند ، در حالى كه از كسى خشنود باشد كه خدا بر او خشم كرده ، او منافق است و در آن ترديدى نيست .
هامش
( 1 ) . مجادله ( 58 ) آيهء 14 .